Ankara
25 Eylül 2018 Salı
Bugün
Güneşli
25 °C
15 °C
Çarşamba
Bulutlu
14 °C
10 °C
Perşembe
Parçalı bulutlu
18 °C
7 °C
DOLAR
6.1240
EURO
7.2057
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Her 4 Amerikalıdan biri mutlaka televizyonda görünüyor. (Sokakta her 4 kişiden 1 imza dağıtıyormuş düşünsenize) -Uyurken televizyon seyrederken yaktığımızdan daha fazla kalori yakıyoruz. (Demekli televizyonla uyutuluyoruz) -Bir karıncanın koku alma yet

İlginç Bilgiler 5
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
PERGE ANTİK KENTİ
Elit Gazete
Tarih: 19.4.2018 11:32:48 / 119okunma / yorum
Danyal Aşık
 

PERGE ANTİK KENTİ

Pamfilya (Pamphylia) bölgesi, güneybatı Anadolu´da yer almakta. Doğusu Kilikya (Cilicia), batısı Likya (Lycia), kuzeyi Pisidya (Pisidia), güneyi ise Akdeniz´le çevrelenmiş. Bu bölgenin en önemli kentlerinden biri, bir Roma kenti olan Perge. Antalya´nın Aksu ilçesinin 2 km. kuzeyinde. 1978 yılında, Alanya´da yapılan uluslararası bir toplantı sonrası, program gereği, Perge antik kentini gezdim, ama görkeminin farkına varamamıştım.

Antik dönemde, Perge´nin Akdeniz´le bağlantısını Aksu (Kestros) ırmağı sağlıyormuş. Bugün, Aksu ırmağı Perge kentinin 4 km. doğusunda akıyor. Aksu ilçe merkezinden kuzeye doğru, yoldaki tabelalar takip edildiğinde ulaşılıyor, Perge antik kentine.

Girişte, turnikelere gelmeden sol tarafta yol kenarında Perge´nin 13.000 kişilik antik tiyatrosu yer alıyor. Kocabelen tepesine yaslanmış olan Antik Tiyatro, yarım daire şeklinde ve üç bölümden oluşmakta. Seyircilerin oturduğu alan, orkestranın bulunduğu  ve oyunların sahnelendiği bölümler. Seyircilerin oturduğu auditorium iki bölümden oluşuyor. Kocabelen tepesine yaslanmış birinci bölüm ve bunun devamında kolonlar üzerinde yükselmiş ikinci bölüm. Sahne bölümü yüksekçe olup, 52 m. genişliğinde. Arkasındaki duvarda, yüzler kazınmış figürler, ama yine de Şarap Tanrısı Dionysos´un yaşamını güzel bir şekilde anlatıyor. Antik tiyatronun cephesinde beş adet kapı bulunuyor. Ortadaki kapı büyük ve üzerinde Perge´nin Artemis´i röliyefi var.

 

Turnikeler geçildikten sonra, sol tarafta tiyatronun yanı başında Perge´nin ikinci büyük yapısı olan Stadium yer alıyor. Kuzey-güney doğrultusunda oval şeklinde uzanan stadyumun eni 34 m., boyu 334 m. Kuzey bölümü yuvarlak şekilde tribünle kapalı, güney bölümü ise açık. Uzun kenarlar boyunca tribün bölümü devam ediyor ve bu bölüm oluşturulan kemerler üzerine yaslanıyor. Tribünde 11 oturma sırası var. Kemerlerin stadyumun iç kısmına tekabül eden bölümleri, sporcuların soyunma odaları. arena alanı ile koşu alanı bir duvarla ayrılmış. Stadyuma giriş ve çıkış beş kapıdan sağlanmış.

 

Antik Tiyatro ve Stadyum, kent surlarının dışında bulunuyor. Kentin doğusu, güneyi ve batısı  surla çevrili. Kuzeyindeki Asartepe kenti çevreleyen doğal bir duvar ve üzerinde Akropol yer alıyor.

Perge kentine Roma Kapısından (Roman Gate) giriliyor. Roma kapısı, 10 m. yüksekliğinde ve 24 m. genişliğinde kent surlarının üzerinde yer alıyormuş. Bugün 3.5 m.lik bölümü ayakta. Bu kapıdan sonraki alan Septimus Severus meydanı. Meydanın sonunda oval şekilde ve müthiş etkileyici iki kule, Hellenistik  dönemde yapılmış. Kente girişte ikinci kapıyı oluşturuyor, aynı zamanda savunma amacıyla da kullanılmış. Kuleler üç katlı olup, en üst katında pencereler bulunuyormuş. Doğu kulenin restorasyonu devam ediyor. Kulelerin hemen arkasında ve kulelerin devamı olarak sağlı ve sollu devam eden iki duvar arasında, at nalı şeklinde 23X30 m. ölçülerinde kapı alanı bulunuyor. Duvarların içe bakan yüzlerinde nişler var. Bu nişlere Apollon, Hermes, Afrodit heykelleri ile Perge´nin efsanevi kurucuları Calchas, Mopsos ve Rixos´un heykelleri konulmuş. Kapı alanının sonunda Roma İmparatoru Hadrianus´a adanmış üç kemerli, mermerden  yapılmış takın sadece ayakları duruyor.

 

Septimus Severus meydanının batısında Septimus Severus Çeşmesi yer alıyor. Çeşmenin adı, üzerinde bulunan İmparator Septimus Severus heykelinden geliyor. Perge´nin su ihtiyacını karşılamak için, kent içinde çok sayıda çeşme ve su kanalları bulunuyor. Bu çeşme de onlardan biri. İki katlı tasarlanmış. Cephesi yarım daire kurnalarla desteklenmiş. Artemis heykelinin bulunduğu niş üzerindeki kitabe de, çeşmenin Perge´nin Artemisi´ne, Septimus Severus´a, oğulları Marcus Aerilius Antoninus (Caracalla) ve Geta´ya, İmparatoriçe Julia Domna´ya adandığı yazılı.

Hadrianus´a adanmış olan kemerlerden başlayan ve kuzeyde Akropolis´in eteğinde yer alan Kestros Çeşmesine kadar uzanan 480 m. lik Sütunlu Cadde (Cardo) Perge´nin omurgasını oluşturur. Eni 22 m. olup (gidiş ve geliş yolları 10 ar m., ortada kanal 2 m., toplam 22 m.) yaya ve araba trafiğine uygun olacak şekilde, tabanı kireç taşıyla döşenmiş. Bu taşlarda arabaların teker izleri görülebiliyor. Caddenin her iki tarafında Korinth başlıklı sütunlar yer alıyor. Sütunların dışında yine sağlı sollu portiko (veranda) uzanıyor. Bu bölüm boyunca 5-7 m. derinliğinde dükkanlar uzanıyor. Caddenin ortasında, kuzeydeki Kestros Çeşmesinden güneydeki Hadrianus Takı ve Hellenistik Kulelere uzanan 2 m. genişliğinde,  0.78 ile 1.20 m. arasında değişen derinlikte ve 8 m. lik kompartımanlara ayrılmış bir su kanalı bulunuyor. Bu kompartımanlar, suyun akışını kontrol ediyor. Caddeye bağlanan yan sokakların devamı olarak, yaya geçişleri için, kanalın üzerinde küçük taş köprüler de unutulmamış. Bu cadde, ticaretin ve günlük yaşamın çok canlı olduğu, Perge´nin merkezi iş alanı.

 

Sütunlu Ana Cadde´nin güney bölümünde ve doğu tarafında kare planlı Agora yer alıyor. Roma dönemi yapısı. Kentin ticari, sosyal ve kültürel merkezi. M.S. 2. yüzyılda inşa edildiği düşünülüyor, büyüme döneminde. 76.0X74.5 m. ölçülerinde. Çevresi, Korinth başlıklı sütunlarla çevrili bir açık alan. Sütunlardan sonraki dış kısım, Agora zeminine göre daha yüksek, 6.5 m. eninde ve mozaikle kaplanmış bir portiko. Üstü, güneşten korunmak amacıyla kapalıymış. Portiko boyunca dükkanlar sıralanıyor, çepeçevre. Kuzey, güney ve doğu olmak üzere üç girişi var, Agora´nın. Sütunların hemen önünde, Agora´yı çepeçevre kuşatan bir drenaj kanalı var. Agora´nın merkezinde 13.40 m. çapında yuvarlak bir yapı var. İç kısmında, buraya su taşıyan boruların ağızları görünüyor. Burası ya bir çeşme, ya da balık satılan bir havuz. Agora´nın güneydoğu duvarının dışında, Latrina (tuvaletler) bölümü yer alıyor.

 

Propylaeum, yani anıtsal  kapı; Septimus Severus meydanının batı bölümünde bulunuyor. Bu kapıdan geçildiğinde, Güney Roma Hamamı ve bünyesindeki Palaestra spor kompleksine ulaşılıyor. Burası genç sporcuların fiziksel eğitim yaptıkları bina. M.S. 1. yüzyıla tarihleniyor. Hamam; soyunma (apodyterium), soğukluk (frigidarium), ılıklık (tepidarium) ve sıcak (caldarium) olmak üzere dört bölüm. Her bölümde havuzlar var. Palaestra ise hamamın Gymnasium bölümü.

 

Sütunlu Ana Cadde´nin (Cardo) kuzey ucunda Kestros Çeşmesi´nin yer aldığını söylemiştim. Çeşmenin aslı U şeklindeymiş. İki katlı yapılan çeşmenin sağında ve solunda yer alan nişlerdeki iki kadın heykeli Antalya Müzesinde sergileniyor. Çeşmenin cephesi acanthus yapraklı Korinth başlıklar, Dionysos´a atfen asma dalları, boynuzdan borular üfleyen deniz yaratıkları ile süslenmiş. Ayakta kalan sadece orta bölümdeki küçük bir parça. Çeşmeye su getiren kapalı kanal Akropolis´e kadar devam ediyor. Ayakları çok net görülen, yere yan uzanmış Nehir Tanrısı Kestros´un (Cestrus) heykelinin altından akan su öndeki havuza düşüyormuş ve sonra caddenin ortasındaki kanaldan güneye doğru akıyormuş.

 

Sütunlu Batı Caddesi, Sütunlu Ana Cadde üzerinde bulunan Demetrius-Apollonios takından Batı Kapısına uzanan ve bir tarafında su kanalı bulunan cadde, kentin ikinci arteri. Uzunluğu 460 m. ve eni 8 m. Kuzey Palaestrası ya da Gymnasium, Batı Caddesi üzerinde. Batı kapısı ile Palaestra arasında da Kuzey Hamamı bulunuyor. Batı Caddesi Caracalla Çeşmesi‘nde son buluyor. Çeşmenin önünde yarım daire şeklindeki havuzun yarıçapı 7 m. ve derinliği 2.5 m.. İmparator Caracalla´nın 2.20 m. boyundaki heykeli bu havuz içinde bulunmuş. Çeşmenin tam karşısı Batı kapısı. Batı kapısından kent dışına çıkıldığında varılan yer, Nekropolis yani mezarlık.

 

Bu kadar eser ortaya çıkarılmasına rağmen, kentin yüzde 70 i halen kazılmamış. Gezemediğim tek bir yer var, o da Asartepe üstündeki Akropol. Bir başka zaman, Perge´nin Akropol´ü ile Silyon antik kentini gezerim, diye düşünüyorum.

GÖRSELLER:https://photos.google.com/share/AF1QipM5-mcifgPmELRU9EriNyO67TGiB2o9vLayFS6DroJs4jjwYarkm5cpQHdhk56qlQ?key=eGo5SUNfckVpeFFTTU9XemEtOGJJUXpvOEJTejVR

Anahtar Kelimeler: PERGE, ANTİK, KENTİ
Yazarın Diğer Yazıları
KİBYRA ANTİK KENTİ (14 Eylül 2018 - Cuma)
KAPI TOKMAKLARI (08 Eylül 2018 - Cumartesi)
LİSİNİA DOĞAL YAŞAM KÖYÜ (31 Ağustos 2018 - Cuma)
LAJOS KOSSUTH (LAYOŞ KOŞŞUT) MÜZESİ (03 Ağustos 2018 - Cuma)
KARS-ARTVİN-ÇAMLIHEMŞİN GEZİ NOTLARI (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
GRAFİTİ YA DA GRAFFİTİ (22 Temmuz 2018 - Pazar)
MİDİLLİ (LESVOS-LESBOS) ADASI (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
KÜTAHYA EVLERİ VE GERMİYAN SOKAĞI (10 Temmuz 2018 - Salı)
KALKANDELEN (TETOVA) ALACA CAMİİ (01 Temmuz 2018 - Pazar)
AİZANOİ-ÇAVDARHİSAR (29 Haziran 2018 - Cuma)
Berlin (21 Haziran 2018 - Perşembe)
ZEUGMA YA DA FIRAT SELEUKİA´SI (14 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SARIKAYA ROMA HAMAMI (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
BEYPAZARI´NDA ÜÇ MÜZE (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
TANRILARIN KRALI ZEUS (01 Nisan 2018 - Pazar)
ANKARA SATRANÇ MÜZESİ (16 Mart 2018 - Cuma)
PYROHİV- PİROGOVO AÇIK HAVA MÜZESİ (18 Şubat 2018 - Pazar)
PORTO-OPORTO (12 Şubat 2018 - Pazartesi)
NAZİLLİ SÜMERBANK BASMA FABRİKASI (08 Şubat 2018 - Perşembe)
SU PERİLERİ HAVUZU (29 Ocak 2018 - Pazartesi)
GORDİON-YASSIHÖYÜK (21 Ocak 2018 - Pazar)
KİEV-KYİV-KUYUEV (08 Ocak 2018 - Pazartesi)
İZMİR AGORASI (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
FOLKLORİK BATIL İNANÇLAR (22 Aralık 2017 - Cuma)
BRUGGE (17 Aralık 2017 - Pazar)
RONDA (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
BİARRİTZ (29 Kasım 2017 - Çarşamba)
SANTİLLANA DEL MAR (24 Kasım 2017 - Cuma)
PESSİNUS YA DA BALLIHİSAR (19 Kasım 2017 - Pazar)
SAN SEBASTİAN-DONOSTİA (10 Kasım 2017 - Cuma)
BONCUKLUHÖYÜK VE ÇATALHÖYÜK (01 Kasım 2017 - Çarşamba)
KİBELE/KYBELE (29 Ekim 2017 - Pazar)
KENT BÜFELERİ (20 Ekim 2017 - Cuma)
RÖGAR KAPAKLARI (20 Ekim 2017 - Cuma)
BAFA GÖLÜ VE KAPIKIRI KÖYÜ (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
GELENEKSEL MERZİFON EVLERİ (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
UKRAYNA AŞK TÜNELİ (28 Eylül 2017 - Perşembe)
CİNQUE TERRE (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
TEOS ANTİK KENTİ (10 Haziran 2017 - Cumartesi)
MERZİFON ANADOLU KOLEJİ (ANATOLİA COLLEGE) (22 Mayıs 2017 - Pazartesi)
AĞVA (09 Mayıs 2017 - Salı)
MALTA (30 Nisan 2017 - Pazar)
Sicilya (29 Mart 2017 - Çarşamba)
LİZBON (LİSBOA) (19 Mart 2017 - Pazar)
KUDÜS YA DA YERUŞALEM (JERUSALEM) (12 Mart 2017 - Pazar)
KUDÜS İSRAİL MÜZESİ (03 Mart 2017 - Cuma)
İSRAİL GEZİ NOTLARIM (24 Şubat 2017 - Cuma)
Yenimahalle (21 Aralık 2016 - Çarşamba)
Sayfa: