Ankara
25 Eylül 2018 Salı
Bugün
Güneşli
25 °C
15 °C
Çarşamba
Bulutlu
14 °C
10 °C
Perşembe
Parçalı bulutlu
18 °C
7 °C
DOLAR
6.1240
EURO
7.2057
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Günümüzde evlenenlerin yüzde ellisi boşanmaktadır. (Bak bunu duyduğum iyi oldu ben zaten evlenmiyecem böylece kamçılamış oldum bu sözlerle) -Rodin’in ünlü ‘düşününen adam’ heykeli aslında İtalyan şair dante’nin portresidir. -Uranüs çıplak gözle görülen

İlginç Bilgiler 4
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
NAZİLLİ SÜMERBANK BASMA FABRİKASI
Elit Gazete
Tarih: 8.2.2018 09:51:03 / 168okunma / yorum
Danyal Aşık

NAZİLLİ SÜMERBANK BASMA FABRİKASI

 

Ankara´da, Çankaya Belediyesinin Çağdaş Sanatlar Merkezinde çok önemli bir sergi var.  31 Ocak 2018 tarihinde sergiyi gezdim. Gördüklerimi sizlerle paylaşmak istiyorum. Ama önce, Cumhuriyetle,Cumhuriyet tarihimizle özdeş, Sümerbank´ın Nazilli´deki  Basma Fabrikasından bahsedeceğim.

İzmir İktisat Kongresi 4 Mart 1923 de sona erer. Kurtuluş Savaşı sonrası ekonomik bağımsızlığın kazanılması amacıyla, Sanayi Devrimini yaşamayan ülkemizde devlet eliyle bir sanayi hamlesinin başlatılması İktisat Kongresinin en önemli kararlarından birisidir. Bu kapsamda yapılan çalışmalar sonunda, 1935 de Nazilli Basma Fabrikasının temelleri atılır. 18 ay sonra 1937 yılında da fabrika bizzat Atatürk tarafından açılır. Bu sadece bir fabrika değildir, aynı zamanda okuldur. Daha sonra ”Atatürk Modeli Fabrika” olarak adlandırılmış bu modelin incelenmeye alınmış ve dünyanın farklı köşelerindeki kalkınma hamleleri için de örnek olmuş.

 

Bir fabrika (üretim yeri) düşünün .Hemen çevresinde modern, makinalı pamuk tarımı başlatılmış, çiftçi modern tarım teknikleri konusunda eğitilmiş. Fabrikanın farklı bölümlerinde istihdam edilen erkek ve kadın işçiler eğitim verilerek kalifiye hale getirilmiş. Kurulan laboratuvarında; boya, apre, desen, tasarım konularında ar-ge çalışmaları yapılmış. Spor kulübü kurulmuş, her türlü spor ve sanat etkinliklerinin yapıldığı kültür merkezi ve sosyal tesisler kurulmuş, buralarda Cumhuriyet baloları yapılmış. Çocukların eğitimi için okul açılmış, fabrika bünyesinde. Yollar yapılmış, yollara taşlar döşenmiş, insanlar çamurdan kurtarılmış. Çalışanların fabrikaya gidiş ve gelişleri için 3 km.lik özel bir demiryolu hattı yapılmış. Zayıf bir lokomotif ve iki vagon, ama fonksiyonel. Nazilli halkınca, adı da ”Gıdı Gıdı Tren”. 1995 yılına kadar 58 yıl boyunca çalışanları taşımış. Servisten kaldırılmış, Gıdı Gıdı Tren. 15 yıl sonra tekrar servise konulmuş, Nazilli´nin bu nostaljik treni. Sadece sanayi üretimi yapılmamış, sosyal hayat gelişmiş ve Nazilli´nin çehresi değişmiş. Göç veren Nazilli, göç alır hale gelmiş. Bu nedenle de sosyal fabrika denilmeye başlanmış. Bu model, daha sonra gerek tekstil, gerekse şeker, demir-çelik, savunma sanayi tesislerinin Anadolu´nun diğer kentlerinde uygulanmasında örnek olmuş. Bu tesislerin bir diğer, belki de en önemli özelliği, burada yetişen sektörün kalifiye elemanları, Türk özel sektörünün gelişmesine olan katkılarıdır. Sosyal fabrikalarda eğitimlerini alan ve bir süre çalışan teknik personel, özel sektörün tesislerinin itici gücü olmuşlardır.

 

Desen bölümünde sanatçılar tarafından oluşturulan desenler, Gravür bölümünde bakır levhalara  aktarılıyor. Bakır levhalar üzerinde çukurluklar meydan getiriliyor ve gravür hazırlanıyor. Baskı bölümünde, boyaları üzerine alan üzeri desenli bakır levhalar, yerleştirildikleri silindir sayesinde sonsuz bir şekilde ve desen tekrarı yaparak, silindirlerin arasından geçen kumaşın üzerine deseni aktarıyorlar. Böylece kumaş deseni hale getiriliyor. Basım işi yapıldığı için de bu kumaşa basma deniyor.

 

Başlangıçta 28.000 iğlik makinalarında yıllık 2.400 ton iplik işlenmesi ve 20 milyon m. kumaş dokunması planlanmış. Günlük 64.000 m. kumaş dokuma kapasitesinde olan bu fabrikanın günlük basma işi de 85.000 m. dir. Devlet eliyle sanayileşme politikalarında, 1950 lerden itibaren, değişen siyasi görüşlerden  Nazilli Basma Fabrikası da nasibini almaya başlamış. Özelleştirilme kapsamında 14 Kasım 2002 tarihinde son darbeyle, Adnan Menderes Üniversitesi´ne devredilmiş. Çalışanlar da Bursa´daki tesislere nakledilmiş.

Çankaya Çağdaş Sanatlar Merkezindeki bu sergide, 1960 -2000 dönemi için çok sayıda desen örnekleri ve kartelaları sergileniyor. Ayrıca, kronolojik sıra izlendiğinde  sadece Nazilli Basma Fabrikasının tarihini değil, Dünya moda tarihindeki değişimleri ve gelişmeleri de görüyorsunuz. Sergi ile ilgili fotoğraflar, altta ”GÖRSELLER” bölümünde geniş şekilde verilmektedir. Her bir desen; akıl işi, göz nuru, el emeği, sanatçının ruhundan bir nefes. Azra Akın, 2002 yılında Dünya Güzellik yarışmasına bir Sümerbank basmasıyla katılmıştı. Ne müthiş bir desendi. Ama, 1950 li yıllarda zeytinyağlı da yedirmediler,basmadan fistan da giydirmediler. Sergiyi beğenmekle birlikte, bana göre, eksik kalan bir küçük detayı da belirtmeliyim. O da, bu desenlerin tasarımları, çizimleri ve gravürlerinin hazırlanışı ile ilgili bir bölümünün olmaması. Ama yine de Cumhuriyet tarihi ile özdeşleşmiş, yöresel gelişmeye katkıda bulunmuş, ülkenin sanayileşmesine öncülük etmiş olan Nazilli Basma Fabrikasıyla ilgili bu sergi görülmeye değer…

GÖRSELLER:https://photos.google.com/share/AF1QipM6wApUJ9o1C6SPJIIF_Hg9QVu6q_gExV57WLjCEIF8poazSqdOx0BGZMka6mKeNg?key=NWFvdmZoYWxjTDdDMHkxVVUzRmxSUHA5eG5tNVh3

Anahtar Kelimeler: NAZİLLİ, SÜMERBANK, BASMA, FABRİKASI
Yazarın Diğer Yazıları
KİBYRA ANTİK KENTİ (14 Eylül 2018 - Cuma)
KAPI TOKMAKLARI (08 Eylül 2018 - Cumartesi)
LİSİNİA DOĞAL YAŞAM KÖYÜ (31 Ağustos 2018 - Cuma)
LAJOS KOSSUTH (LAYOŞ KOŞŞUT) MÜZESİ (03 Ağustos 2018 - Cuma)
KARS-ARTVİN-ÇAMLIHEMŞİN GEZİ NOTLARI (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
GRAFİTİ YA DA GRAFFİTİ (22 Temmuz 2018 - Pazar)
MİDİLLİ (LESVOS-LESBOS) ADASI (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
KÜTAHYA EVLERİ VE GERMİYAN SOKAĞI (10 Temmuz 2018 - Salı)
KALKANDELEN (TETOVA) ALACA CAMİİ (01 Temmuz 2018 - Pazar)
AİZANOİ-ÇAVDARHİSAR (29 Haziran 2018 - Cuma)
Berlin (21 Haziran 2018 - Perşembe)
ZEUGMA YA DA FIRAT SELEUKİA´SI (14 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SARIKAYA ROMA HAMAMI (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
BEYPAZARI´NDA ÜÇ MÜZE (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
PERGE ANTİK KENTİ (19 Nisan 2018 - Perşembe)
TANRILARIN KRALI ZEUS (01 Nisan 2018 - Pazar)
ANKARA SATRANÇ MÜZESİ (16 Mart 2018 - Cuma)
PYROHİV- PİROGOVO AÇIK HAVA MÜZESİ (18 Şubat 2018 - Pazar)
PORTO-OPORTO (12 Şubat 2018 - Pazartesi)
SU PERİLERİ HAVUZU (29 Ocak 2018 - Pazartesi)
GORDİON-YASSIHÖYÜK (21 Ocak 2018 - Pazar)
KİEV-KYİV-KUYUEV (08 Ocak 2018 - Pazartesi)
İZMİR AGORASI (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
FOLKLORİK BATIL İNANÇLAR (22 Aralık 2017 - Cuma)
BRUGGE (17 Aralık 2017 - Pazar)
RONDA (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
BİARRİTZ (29 Kasım 2017 - Çarşamba)
SANTİLLANA DEL MAR (24 Kasım 2017 - Cuma)
PESSİNUS YA DA BALLIHİSAR (19 Kasım 2017 - Pazar)
SAN SEBASTİAN-DONOSTİA (10 Kasım 2017 - Cuma)
BONCUKLUHÖYÜK VE ÇATALHÖYÜK (01 Kasım 2017 - Çarşamba)
KİBELE/KYBELE (29 Ekim 2017 - Pazar)
KENT BÜFELERİ (20 Ekim 2017 - Cuma)
RÖGAR KAPAKLARI (20 Ekim 2017 - Cuma)
BAFA GÖLÜ VE KAPIKIRI KÖYÜ (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
GELENEKSEL MERZİFON EVLERİ (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
UKRAYNA AŞK TÜNELİ (28 Eylül 2017 - Perşembe)
CİNQUE TERRE (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
TEOS ANTİK KENTİ (10 Haziran 2017 - Cumartesi)
MERZİFON ANADOLU KOLEJİ (ANATOLİA COLLEGE) (22 Mayıs 2017 - Pazartesi)
AĞVA (09 Mayıs 2017 - Salı)
MALTA (30 Nisan 2017 - Pazar)
Sicilya (29 Mart 2017 - Çarşamba)
LİZBON (LİSBOA) (19 Mart 2017 - Pazar)
KUDÜS YA DA YERUŞALEM (JERUSALEM) (12 Mart 2017 - Pazar)
KUDÜS İSRAİL MÜZESİ (03 Mart 2017 - Cuma)
İSRAİL GEZİ NOTLARIM (24 Şubat 2017 - Cuma)
Yenimahalle (21 Aralık 2016 - Çarşamba)
Sayfa: