Ankara
14 Kasım 2018 Çarşamba
Bugün
Bulutlu
7 °C
-4 °C
Perşembe
Bulutlu
8 °C
0 °C
Cuma
Bulutlu
8 °C
-1 °C
DOLAR
5.4770
EURO
6.1575
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Kelebekler ayaklarıyla tat alırlar. -Kadınlar erkeklere oranla 2 kat fazla göz kırpar.(Çok yalan söyledikleri için olmasın) -İnsan vücudundaki en güçlü kas dildir. -Gözleri açık tutarak hapşırmak imkansızdır. (Bir rivayete görede gözleri açık hapşırı

İlginç Bilgiler 2
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
Elit Gazete
Tarih: 1.7.2018 09:42:24/ 112okunma / 0yorum

Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri / Kıvanç Eliaçık
Yazar: Haber MerkeziTarih: Haziran 17, 2018Kategori: HaberlerYorum Yok Yazdır E-posta
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri / Kıvanç Eliaçık
BİN YILLIK ZEYTİN AĞACININ GÖLGESİNDE

Arnavut zeytinlerini düşünürken zengin bir sofradan başlayıp arkeoloji arşivlerine ve bitkisel gen tablolarına uzanmalıyız, ardından tarih ve siyasete uğramalıyız. Binlerce kadim ağaca ve çok sayıda yerli türe ev sahipliği yapan, iklimi, toprak dokusu ve bio-çeşitliliği zeytin için biçilmiş kaftan olan ülkede zeytincilik büyük sorunlar yaşıyor. Çözümü zeytinciliğin tarihinde bulmak mümkün…

İliryalılar´dan Osmanlı´ya

Adriyatik Denizi kıyısında yer alan Arnavutluk çoğunlukta dağlıktır. Dağlar ve vadiler nedeniyle çok sayıda mikro klima bölgesi oluşmuştur. Batı kıyısındaki tipik Akdeniz iklimi ülkeyi zeytin ve zeytinyağı üreticisi yapmıştır.

Fosiller ve arkeolojik bulgular delice zeytinin bu kıyılarda 6 bin yıldır yaşadığını göstermektedir. M.Ö. 6. yüzyıldan kalma zeytin değirmenleri bilinmektedir.

Avlonya zeytinliklerine övgüler düzen Roma İmparatoru Jül Sezar, Arnavutlar´ın atası kabul edilen İliryalılar´dan zeytinin, üzümün, yağın ve şarabın ustası olarak bahsetmiştir. Yunan tarihçi Strabon M.Ö. 7. Yüzyılda yazdığı “Coğrafya” isimli kitabında Arnavutluk´u üzüm bağları ve zeytinlikler diyarı olarak tarif eder.

İliryalılar pek çok başka millet gibi zeytin ağacını kutsal kabul etmiştir. Sanat, ibadet, süsleme, süslenme, büyü ve tıp gibi farklı alanlarda zeytini ve zeytinyağını kullanmışlardır. Farklı coğrafyalarda olduğu gibi burada da zeytin barışın simgesidir ama bir yandan da savaşın gıdasıdır. 15. Yüzyılda İskender Bey, askerlerine azık olarak ‘kurutulmuş zeytin´ verirken yeni evlenen çiftlere de zeytin fidanı dikme zorunluluğu getirmiştir.

17. yüzyılda, Evliya Çelebi Seyahatname‘de “limonu, inciri, zeytini, bağı bostanı bol Aydonat´tan ve Delviniye”den bahseder. Evliya Çelebi´ye göre Aydonat, sarayın ve İstanbul´un zeytin ihtiyacını karşılamaktadır.

Zengin zeytin çeşitliliği

Bugün ülke genelinde 28 farklı zeytin çeşidi görülmektedir. İtalyalı Frantoio ve yakın zamanda Yunanistan´dan getirilen Koronaki ve Türkiye´den getirilen Memecik dışında hepsi yerli ve özgün türlerdir. Üretimin %40´ını yağlık ve sofralık Kalijot ve %21´ini ise sofralık Kokermadh i Beratit oluşturmaktadır. Bunların yanı sıra sofralık Elbasani, yağlık Mixan, yağlık Ulli i Bardhe Tiranes, yağlık Nisiot, yağlık Ulli i Holle I Himares gibi türler dikkat çekmektedir.

Arnavutluk´ta zeytin hasadı ekim ayında başlar ve şubata kadar devam eder. Genelde elle toplanır, alet kullanılmaz. Toplama sırasında zeytinler arasında seçme yapılmaz. Dağlık arazideki yaşlı ağaçların etrafına teraslama yapılır. Ekili tarım arazilerinin %12´sine denk gelen 42 bin hektar zeytin ekili arazide yaklaşık 5 milyon ağaç bulunmaktadır.

Devletçilikten özelleştirmeye

Arnavutluk´ta istihdamın %58´i tarımda çalışırken Gayri Safi Yurtiçi Hasıla´nın %25´i tarımdan elde edilmektedir. Ülkenin iklimi, coğrafyası ve geleneksel yaşam tarzı tarıma uygundur. İklim ve toprak yapısı zeytincilikte İtalya ve Yunanistan ile rekabet edebilecek fırsatları sağlasa da bugün Arnavutlar dışarıdan satın aldıkları zeytin ve zeytinyağları tüketmektedir.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Emek Partisi iktidarında zeytin ağacı sayısı 4 kat artmış, öğrencilerin ve gönüllülerin çalıştığı devlet zeytinliklerinde verim yükselmiştir. Bu dönemde Çin ve Vietnam gibi ülkelere zeytin ihracatı yapılmıştır. 1990 sonrasında ise zeytincilik büyük zarar görmüştür. Merkezi planlamadan serbest piyasa ekonomisine geçilirken başlayan istikrarsızlık sırasında kolektif çiftlikler ve devlete ait zeytinyağı işletmeleri özelleştirilmiş. 1990-1995 yılları arasında 1.2 milyon zeytin ağacı ve çok sayıda zeytinyağı tesisi tahrip edilmiştir.

Zeytin türküleri

Arnavutluk´ta zeytin ağaçları turizmin bir parçasıdır. Kaleleri ve kale etrafındaki zeytin ağaçlarıyla meşhur Arnavut kasabalarında kadim zeytin ağaçlarının etrafına yeni kaleler ve taş evler inşa ederek restoran ve oteller açılmaktadır. Arnavutluk´ta 500 – 3000 yaş arasında 1.7 milyon zeytin ağacı vardır. Bu ağaç varlığının yaklaşık yüzde onu 1000-3000 yaş arasındadır. Çevre uzunluğu 30 metreyi bulan bin yıllık ağaçlar dikkat çeker.

Otel lobilerinde, alışveriş merkezlerinde ve havalimanlarında karşınıza 500 yaşında bir zeytin ağacı çıkabilir. Bu agro-turizm dekoru aslında yasa dışı şekilde satın alınmış ve yerinden edilmiş bir kadim ağaçtır.

Arnavutça´da “zeytin eken servet biçer” gibi zeytinle ilgili çok sayıda deyim ve atasözü bulunmaktadır. “Bir siyah zeytine muhtacım” veya “gözüme sürmeye bir damla zeytinyağım yok” gibi deyimler yoksulluğu anlatmaktadır. Güney Arnavutluk´ta oynanan Zeytin Gölgesi önemli bir halk dansıyken Korfu adasına gurbete giden kocalarını uğurlayan kadınların bestelediği “Zeytinin Gözyaşı” da unutulmaz bir türküdür. Şair Martin Camaj şiirlerinde anlattığı insanları zeytin ağaçlarına benzeterek tasvir eder.

Geçmişin izinde

Arnavutlar için zeytincilik kuşaktan kuşağa aktarılan bir gelenektir. Bu gelenekler, teknik iyileştirmeler ve eğitimle güçlendirilirse Arnavut zeytinleri hak ettikleri uluslararası şöhrete ve ticari değere erişebilir.

Arnavutluk´un yeni hükümeti zeytinciliği öncelikleri arasına aldığını ilan etti. Önüne ağaç sayısını 25 milyona kadar yükseltme hedefini koydu. Teknik eğitimler, dağıtım zincirinin geliştirilmesi, yasal düzenlemeler, çiftçi destek programları, çiftçi sendikalarının ve kooperatiflerinin güçlendirilmesi hükümet programında yer alan diğer adımlar. 5 bin yıldır zeytin üretip bugün zeytin ithal eden Arnavutlar, ülke ekonomisini geliştirmek için yüzlerini tekrar çiftçilere ve zeytincilere döndüler.

Unutmadan… Kişi başı zeytin tüketiminin yaklaşık 10 kilogram olduğu Arnavut mutfağı çok zengindir kuzu, dana veya balık nasıl pişirilirse pişirilsin mutlaka zeytinyağı… Fasulye, pırasa, lahana veya tarator ama mutlaka zeytinyağı… Sofranın baş tacı pırasalı börek pilaska hiç zeytinyağsız olur mu?

https://www.karasaban.net/tarihten-siyasete-arnavutluk-zeytinleri-kivanc-eliacik/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
vitamin ve mineral takviyelerinin sağlığa bir faydası yok
vitamin ve mineral takviyelerinin sağlığa bir faydası yok
BEYINSIZLER
BİLİMBilim İnsanların Başkalarından Enerji Çektiğini Açıkladı
BİLİMBilim İnsanların Başkalarından Enerji Çektiğini Açıkladı
BEYINSIZLER
İklim değişikliğine karşı bireyler ne yapabilir?
İklim değişikliğine karşı bireyler ne yapabilir?
BEYINSIZLER
Doğru Bilinen Yanlışlar “Kelebekler Bir Gün Yaşar
Doğru Bilinen Yanlışlar “Kelebekler Bir Gün Yaşar
BEYINSIZLER
Kaliforniya´da alevler kontrol altına alınamıyor
Kaliforniya´da alevler kontrol altına alınamıyor
SIZE HABER
Kömür kaynaklı hava kirliliğinde 45 bin erken ölüm!
Kömür kaynaklı hava kirliliğinde 45 bin erken ölüm!
ACIK GAZETE
Meteoroloji´den sis ve yağış uyarısı
Meteoroloji´den sis ve yağış uyarısı
ACIK GAZETE
Doğurganlık hızı dünya çapında düşüyor
Doğurganlık hızı dünya çapında düşüyor
LONDRA GAZETE
Türk kahvesi sağlık için çok yararlı
Türk kahvesi sağlık için çok yararlı
LONDRA GAZETE
Güney Sudan´da zehirli içme suyu krizi
Güney Sudan´da zehirli içme suyu krizi
DW
Deniz suyu ile çölde tarım yapılabilir mi?
Deniz suyu ile çölde tarım yapılabilir mi?
BBC
´Para saadet getirmiyor´
´Para saadet getirmiyor´
BBC
Antibiyotiğe dirençte Türkiye risk altında
Antibiyotiğe dirençte Türkiye risk altında
DW
Yerel tohumlara veda!
Yerel tohumlara veda!
ACIK GAZETE
Anadolu dağlarında muşmula zamanı
Anadolu dağlarında muşmula zamanı
ACIK GAZETE
Hidroelektrik santraller gerçekten de sürdürülebilir enerji kaynağı mı?
Hidroelektrik santraller gerçekten de sürdürülebilir enerji kaynağı mı?
BBC
Eviniz sizi zehirliyor olabilir: Hava kalitesini artırmanın 5 yolu
Eviniz sizi zehirliyor olabilir: Hava kalitesini artırmanın 5 yolu
BBC
Doğada insan eli değmeyen yer kalmadı
Doğada insan eli değmeyen yer kalmadı
GIDA HATTI
50 yılda canlıların %60´ı yok oldu!
50 yılda canlıların %60´ı yok oldu!
GIDA HATTI
Sürekli yorgun mu hissediyorsunuz? İşte yorgunluk hissinin nedenleri
Sürekli yorgun mu hissediyorsunuz? İşte yorgunluk hissinin nedenleri
GIDA HATTI
Dünyanın Suyu Nereye Gitti?
Dünyanın Suyu Nereye Gitti?
DUNYALILAR
Engellilerin Yüzde 91´i işsiz´
Engellilerin Yüzde 91´i işsiz´
VOA
Kim çibörek sevmez ki?
Kim çibörek sevmez ki?
GAZETE DUVAR
Japonya´da bir ada ortadan kayboldu: Araştırmalar sürüyor
Japonya´da bir ada ortadan kayboldu: Araştırmalar sürüyor
SPUTNIKNEWS
 "Gidişatı Tersine Çevirebilecek Son Nesiliz"
"Gidişatı Tersine Çevirebilecek Son Nesiliz"
BİANET
‘Çocukların yüzde 90´ı kirli hava soluyor´
‘Çocukların yüzde 90´ı kirli hava soluyor´
ADİL MEDYA
Son yarım asırda doğal yaşamın ‘yüzde 60´ı yok oldu´
Son yarım asırda doğal yaşamın ‘yüzde 60´ı yok oldu´
ACIK GAZETE
Çin, hem yasağı hem ozonu deliyor!
Çin, hem yasağı hem ozonu deliyor!
LONDRA GAZETE
Venedik´te son 10 yılın en büyük seli: Kentin dörtte üçü su altında
Venedik´te son 10 yılın en büyük seli: Kentin dörtte üçü su altında
LONDRA GAZETE
 Atmosferi karbondioksitten temizlemek için 5 ucuz yol
Atmosferi karbondioksitten temizlemek için 5 ucuz yol
BBC TURKCE