16 Şubat 2019 Cumartesi
DOLAR
5.2601
EURO
5.9335
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
Soğuk iklimde yaşayan tatlı su kaplumbağası türü olan kaplumbağaların,sonbaharda derin bir nefes alarak girdikleri sudan,ilkbaharda çıktıklarını ve bu kaplumbağaların üç ay oksijensiz hayatta glikolizden enerji sağlayarak kalabildiklerini ve bunların kalp atışlarının dakikada bir olduğunu,

Su kaplumbağları hakkında bilgi
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
Elit Gazete
Tarih: 1.7.2018 09:42:24/ 151okunma / 0yorum

Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri / Kıvanç Eliaçık
Yazar: Haber MerkeziTarih: Haziran 17, 2018Kategori: HaberlerYorum Yok Yazdır E-posta
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri / Kıvanç Eliaçık
BİN YILLIK ZEYTİN AĞACININ GÖLGESİNDE

Arnavut zeytinlerini düşünürken zengin bir sofradan başlayıp arkeoloji arşivlerine ve bitkisel gen tablolarına uzanmalıyız, ardından tarih ve siyasete uğramalıyız. Binlerce kadim ağaca ve çok sayıda yerli türe ev sahipliği yapan, iklimi, toprak dokusu ve bio-çeşitliliği zeytin için biçilmiş kaftan olan ülkede zeytincilik büyük sorunlar yaşıyor. Çözümü zeytinciliğin tarihinde bulmak mümkün…

İliryalılar´dan Osmanlı´ya

Adriyatik Denizi kıyısında yer alan Arnavutluk çoğunlukta dağlıktır. Dağlar ve vadiler nedeniyle çok sayıda mikro klima bölgesi oluşmuştur. Batı kıyısındaki tipik Akdeniz iklimi ülkeyi zeytin ve zeytinyağı üreticisi yapmıştır.

Fosiller ve arkeolojik bulgular delice zeytinin bu kıyılarda 6 bin yıldır yaşadığını göstermektedir. M.Ö. 6. yüzyıldan kalma zeytin değirmenleri bilinmektedir.

Avlonya zeytinliklerine övgüler düzen Roma İmparatoru Jül Sezar, Arnavutlar´ın atası kabul edilen İliryalılar´dan zeytinin, üzümün, yağın ve şarabın ustası olarak bahsetmiştir. Yunan tarihçi Strabon M.Ö. 7. Yüzyılda yazdığı “Coğrafya” isimli kitabında Arnavutluk´u üzüm bağları ve zeytinlikler diyarı olarak tarif eder.

İliryalılar pek çok başka millet gibi zeytin ağacını kutsal kabul etmiştir. Sanat, ibadet, süsleme, süslenme, büyü ve tıp gibi farklı alanlarda zeytini ve zeytinyağını kullanmışlardır. Farklı coğrafyalarda olduğu gibi burada da zeytin barışın simgesidir ama bir yandan da savaşın gıdasıdır. 15. Yüzyılda İskender Bey, askerlerine azık olarak ‘kurutulmuş zeytin´ verirken yeni evlenen çiftlere de zeytin fidanı dikme zorunluluğu getirmiştir.

17. yüzyılda, Evliya Çelebi Seyahatname‘de “limonu, inciri, zeytini, bağı bostanı bol Aydonat´tan ve Delviniye”den bahseder. Evliya Çelebi´ye göre Aydonat, sarayın ve İstanbul´un zeytin ihtiyacını karşılamaktadır.

Zengin zeytin çeşitliliği

Bugün ülke genelinde 28 farklı zeytin çeşidi görülmektedir. İtalyalı Frantoio ve yakın zamanda Yunanistan´dan getirilen Koronaki ve Türkiye´den getirilen Memecik dışında hepsi yerli ve özgün türlerdir. Üretimin %40´ını yağlık ve sofralık Kalijot ve %21´ini ise sofralık Kokermadh i Beratit oluşturmaktadır. Bunların yanı sıra sofralık Elbasani, yağlık Mixan, yağlık Ulli i Bardhe Tiranes, yağlık Nisiot, yağlık Ulli i Holle I Himares gibi türler dikkat çekmektedir.

Arnavutluk´ta zeytin hasadı ekim ayında başlar ve şubata kadar devam eder. Genelde elle toplanır, alet kullanılmaz. Toplama sırasında zeytinler arasında seçme yapılmaz. Dağlık arazideki yaşlı ağaçların etrafına teraslama yapılır. Ekili tarım arazilerinin %12´sine denk gelen 42 bin hektar zeytin ekili arazide yaklaşık 5 milyon ağaç bulunmaktadır.

Devletçilikten özelleştirmeye

Arnavutluk´ta istihdamın %58´i tarımda çalışırken Gayri Safi Yurtiçi Hasıla´nın %25´i tarımdan elde edilmektedir. Ülkenin iklimi, coğrafyası ve geleneksel yaşam tarzı tarıma uygundur. İklim ve toprak yapısı zeytincilikte İtalya ve Yunanistan ile rekabet edebilecek fırsatları sağlasa da bugün Arnavutlar dışarıdan satın aldıkları zeytin ve zeytinyağları tüketmektedir.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Emek Partisi iktidarında zeytin ağacı sayısı 4 kat artmış, öğrencilerin ve gönüllülerin çalıştığı devlet zeytinliklerinde verim yükselmiştir. Bu dönemde Çin ve Vietnam gibi ülkelere zeytin ihracatı yapılmıştır. 1990 sonrasında ise zeytincilik büyük zarar görmüştür. Merkezi planlamadan serbest piyasa ekonomisine geçilirken başlayan istikrarsızlık sırasında kolektif çiftlikler ve devlete ait zeytinyağı işletmeleri özelleştirilmiş. 1990-1995 yılları arasında 1.2 milyon zeytin ağacı ve çok sayıda zeytinyağı tesisi tahrip edilmiştir.

Zeytin türküleri

Arnavutluk´ta zeytin ağaçları turizmin bir parçasıdır. Kaleleri ve kale etrafındaki zeytin ağaçlarıyla meşhur Arnavut kasabalarında kadim zeytin ağaçlarının etrafına yeni kaleler ve taş evler inşa ederek restoran ve oteller açılmaktadır. Arnavutluk´ta 500 – 3000 yaş arasında 1.7 milyon zeytin ağacı vardır. Bu ağaç varlığının yaklaşık yüzde onu 1000-3000 yaş arasındadır. Çevre uzunluğu 30 metreyi bulan bin yıllık ağaçlar dikkat çeker.

Otel lobilerinde, alışveriş merkezlerinde ve havalimanlarında karşınıza 500 yaşında bir zeytin ağacı çıkabilir. Bu agro-turizm dekoru aslında yasa dışı şekilde satın alınmış ve yerinden edilmiş bir kadim ağaçtır.

Arnavutça´da “zeytin eken servet biçer” gibi zeytinle ilgili çok sayıda deyim ve atasözü bulunmaktadır. “Bir siyah zeytine muhtacım” veya “gözüme sürmeye bir damla zeytinyağım yok” gibi deyimler yoksulluğu anlatmaktadır. Güney Arnavutluk´ta oynanan Zeytin Gölgesi önemli bir halk dansıyken Korfu adasına gurbete giden kocalarını uğurlayan kadınların bestelediği “Zeytinin Gözyaşı” da unutulmaz bir türküdür. Şair Martin Camaj şiirlerinde anlattığı insanları zeytin ağaçlarına benzeterek tasvir eder.

Geçmişin izinde

Arnavutlar için zeytincilik kuşaktan kuşağa aktarılan bir gelenektir. Bu gelenekler, teknik iyileştirmeler ve eğitimle güçlendirilirse Arnavut zeytinleri hak ettikleri uluslararası şöhrete ve ticari değere erişebilir.

Arnavutluk´un yeni hükümeti zeytinciliği öncelikleri arasına aldığını ilan etti. Önüne ağaç sayısını 25 milyona kadar yükseltme hedefini koydu. Teknik eğitimler, dağıtım zincirinin geliştirilmesi, yasal düzenlemeler, çiftçi destek programları, çiftçi sendikalarının ve kooperatiflerinin güçlendirilmesi hükümet programında yer alan diğer adımlar. 5 bin yıldır zeytin üretip bugün zeytin ithal eden Arnavutlar, ülke ekonomisini geliştirmek için yüzlerini tekrar çiftçilere ve zeytincilere döndüler.

Unutmadan… Kişi başı zeytin tüketiminin yaklaşık 10 kilogram olduğu Arnavut mutfağı çok zengindir kuzu, dana veya balık nasıl pişirilirse pişirilsin mutlaka zeytinyağı… Fasulye, pırasa, lahana veya tarator ama mutlaka zeytinyağı… Sofranın baş tacı pırasalı börek pilaska hiç zeytinyağsız olur mu?

https://www.karasaban.net/tarihten-siyasete-arnavutluk-zeytinleri-kivanc-eliacik/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
 Sıcaklıkların 8-12 derece düşeceği belirtiliyor
Sıcaklıkların 8-12 derece düşeceği belirtiliyor
SPUTNIKNEWS
İstanbul´da hava muhalefeti nedeniyle bazı vapur seferleri iptal edildi.
İstanbul´da hava muhalefeti nedeniyle bazı vapur seferleri iptal edildi.
SPUTNIKNEWS
Endonezya´da ´volkanik tsunami´: Ölü sayısı 222´ye ulaştı
Endonezya´da ´volkanik tsunami´: Ölü sayısı 222´ye ulaştı
BBC TURKCE
Karla ilgili 15 ilginç gerçek
Karla ilgili 15 ilginç gerçek
BBC TURKCE
Hangi ay hangi işi yapmalı?
Hangi ay hangi işi yapmalı?
BBC TURKCE
Yalova beşik gibi:
Yalova beşik gibi:
KARAR
Bitkilerin gizli dünyası
Bitkilerin gizli dünyası
BBC TURKCE
Meteoroloji açıkladı: Hava sıcaklıkları artıyor
Meteoroloji açıkladı: Hava sıcaklıkları artıyor
HURRIYET
Meteoroloji´den kar ve sağanak yağış uyarısı
Meteoroloji´den kar ve sağanak yağış uyarısı
SPUTNIKNEWS
Yanlış tarım uygulaması arıları yok ediyor!
Yanlış tarım uygulaması arıları yok ediyor!
AÇIK GAZETE
Yaşlanma süreci nasıl önlenebilir?
Yaşlanma süreci nasıl önlenebilir?
BBC TURKCE
Romantik ilişkilere dair şaşırtıcı gerçekler
Romantik ilişkilere dair şaşırtıcı gerçekler
BBC TURKCE
Uzay turizmi önünde engel kalmadı
Uzay turizmi önünde engel kalmadı
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Ankara´da karİstanbul ve İzmir´e sağanak, Ankara´ya kar uyarısı
Ankara´da karİstanbul ve İzmir´e sağanak, Ankara´ya kar uyarısı
SPUTNIKNEWS
Türkiye bunamada dünya birincisi oldu
Türkiye bunamada dünya birincisi oldu
SPUTNIKNEWS
Sadece bazı insanlara has 5 fiziksel avantaj
Sadece bazı insanlara has 5 fiziksel avantaj
BBC TURKCE
Kentsel tarım geleneksel tarıma alternatif olabilir mi?
Kentsel tarım geleneksel tarıma alternatif olabilir mi?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Dünya 3.3 santigrat derecelik sıcaklık artışına sürükleniyor
Dünya 3.3 santigrat derecelik sıcaklık artışına sürükleniyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Meteoroloji´den sağanak ve kar uyarısı
Meteoroloji´den sağanak ve kar uyarısı
SPUTNIKNEWS
Küresel göç paktına 164 ülkeden onay
Küresel göç paktına 164 ülkeden onay
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Meteoroloji uyardı: Sağanak yağmur ve kar yağışı geliyor
Meteoroloji uyardı: Sağanak yağmur ve kar yağışı geliyor
SPUTNIKNEWS
Plastiği Geri Dönüştürmenin Yeni Yolu
Plastiği Geri Dönüştürmenin Yeni Yolu
AMERİKANIN SESİ
Nezle ve soğuk algınlığına en iyi ilaç nedir?
Nezle ve soğuk algınlığına en iyi ilaç nedir?
BBC TURKCE
İş yerinde stresi azaltmak için neler yapılabilir?
İş yerinde stresi azaltmak için neler yapılabilir?
BBC TURKCE
BM İklim Konferansı´nda Türkiye düğümü
BM İklim Konferansı´nda Türkiye düğümü
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Konyaaltı Sahili yok olacak
Konyaaltı Sahili yok olacak
ARTIGERÇEK
Dünya ´yeni bir tufan´ için su biriktiriyor
Dünya ´yeni bir tufan´ için su biriktiriyor
ARTIGERÇEK
SelMeteoroloji´den 6 il için sel uyarısı
SelMeteoroloji´den 6 il için sel uyarısı
SPUTNIKNEWS
 Kelaynakların yetmiş yıllık kaderi değişti
Kelaynakların yetmiş yıllık kaderi değişti
YESİLİST
ABD´li firma zehir satıyor…
ABD´li firma zehir satıyor…
KARASABAN