Ankara
18 Eylül 2018 Salı
Bugün
Parçalı bulutlu
23 °C
13 °C
Çarşamba
Güneşli
24 °C
11 °C
Perşembe
Güneşli
25 °C
8 °C
DOLAR
6.3635
EURO
7.4387
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Günümüzde evlenenlerin yüzde ellisi boşanmaktadır. (Bak bunu duyduğum iyi oldu ben zaten evlenmiyecem böylece kamçılamış oldum bu sözlerle) -Rodin’in ünlü ‘düşününen adam’ heykeli aslında İtalyan şair dante’nin portresidir. -Uranüs çıplak gözle görülen

İlginç Bilgiler 4
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
Elit Gazete
Tarih: 1.7.2018 09:42:24/ 74okunma / 0yorum

Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri / Kıvanç Eliaçık
Yazar: Haber MerkeziTarih: Haziran 17, 2018Kategori: HaberlerYorum Yok Yazdır E-posta
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri / Kıvanç Eliaçık
BİN YILLIK ZEYTİN AĞACININ GÖLGESİNDE

Arnavut zeytinlerini düşünürken zengin bir sofradan başlayıp arkeoloji arşivlerine ve bitkisel gen tablolarına uzanmalıyız, ardından tarih ve siyasete uğramalıyız. Binlerce kadim ağaca ve çok sayıda yerli türe ev sahipliği yapan, iklimi, toprak dokusu ve bio-çeşitliliği zeytin için biçilmiş kaftan olan ülkede zeytincilik büyük sorunlar yaşıyor. Çözümü zeytinciliğin tarihinde bulmak mümkün…

İliryalılar´dan Osmanlı´ya

Adriyatik Denizi kıyısında yer alan Arnavutluk çoğunlukta dağlıktır. Dağlar ve vadiler nedeniyle çok sayıda mikro klima bölgesi oluşmuştur. Batı kıyısındaki tipik Akdeniz iklimi ülkeyi zeytin ve zeytinyağı üreticisi yapmıştır.

Fosiller ve arkeolojik bulgular delice zeytinin bu kıyılarda 6 bin yıldır yaşadığını göstermektedir. M.Ö. 6. yüzyıldan kalma zeytin değirmenleri bilinmektedir.

Avlonya zeytinliklerine övgüler düzen Roma İmparatoru Jül Sezar, Arnavutlar´ın atası kabul edilen İliryalılar´dan zeytinin, üzümün, yağın ve şarabın ustası olarak bahsetmiştir. Yunan tarihçi Strabon M.Ö. 7. Yüzyılda yazdığı “Coğrafya” isimli kitabında Arnavutluk´u üzüm bağları ve zeytinlikler diyarı olarak tarif eder.

İliryalılar pek çok başka millet gibi zeytin ağacını kutsal kabul etmiştir. Sanat, ibadet, süsleme, süslenme, büyü ve tıp gibi farklı alanlarda zeytini ve zeytinyağını kullanmışlardır. Farklı coğrafyalarda olduğu gibi burada da zeytin barışın simgesidir ama bir yandan da savaşın gıdasıdır. 15. Yüzyılda İskender Bey, askerlerine azık olarak ‘kurutulmuş zeytin´ verirken yeni evlenen çiftlere de zeytin fidanı dikme zorunluluğu getirmiştir.

17. yüzyılda, Evliya Çelebi Seyahatname‘de “limonu, inciri, zeytini, bağı bostanı bol Aydonat´tan ve Delviniye”den bahseder. Evliya Çelebi´ye göre Aydonat, sarayın ve İstanbul´un zeytin ihtiyacını karşılamaktadır.

Zengin zeytin çeşitliliği

Bugün ülke genelinde 28 farklı zeytin çeşidi görülmektedir. İtalyalı Frantoio ve yakın zamanda Yunanistan´dan getirilen Koronaki ve Türkiye´den getirilen Memecik dışında hepsi yerli ve özgün türlerdir. Üretimin %40´ını yağlık ve sofralık Kalijot ve %21´ini ise sofralık Kokermadh i Beratit oluşturmaktadır. Bunların yanı sıra sofralık Elbasani, yağlık Mixan, yağlık Ulli i Bardhe Tiranes, yağlık Nisiot, yağlık Ulli i Holle I Himares gibi türler dikkat çekmektedir.

Arnavutluk´ta zeytin hasadı ekim ayında başlar ve şubata kadar devam eder. Genelde elle toplanır, alet kullanılmaz. Toplama sırasında zeytinler arasında seçme yapılmaz. Dağlık arazideki yaşlı ağaçların etrafına teraslama yapılır. Ekili tarım arazilerinin %12´sine denk gelen 42 bin hektar zeytin ekili arazide yaklaşık 5 milyon ağaç bulunmaktadır.

Devletçilikten özelleştirmeye

Arnavutluk´ta istihdamın %58´i tarımda çalışırken Gayri Safi Yurtiçi Hasıla´nın %25´i tarımdan elde edilmektedir. Ülkenin iklimi, coğrafyası ve geleneksel yaşam tarzı tarıma uygundur. İklim ve toprak yapısı zeytincilikte İtalya ve Yunanistan ile rekabet edebilecek fırsatları sağlasa da bugün Arnavutlar dışarıdan satın aldıkları zeytin ve zeytinyağları tüketmektedir.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Emek Partisi iktidarında zeytin ağacı sayısı 4 kat artmış, öğrencilerin ve gönüllülerin çalıştığı devlet zeytinliklerinde verim yükselmiştir. Bu dönemde Çin ve Vietnam gibi ülkelere zeytin ihracatı yapılmıştır. 1990 sonrasında ise zeytincilik büyük zarar görmüştür. Merkezi planlamadan serbest piyasa ekonomisine geçilirken başlayan istikrarsızlık sırasında kolektif çiftlikler ve devlete ait zeytinyağı işletmeleri özelleştirilmiş. 1990-1995 yılları arasında 1.2 milyon zeytin ağacı ve çok sayıda zeytinyağı tesisi tahrip edilmiştir.

Zeytin türküleri

Arnavutluk´ta zeytin ağaçları turizmin bir parçasıdır. Kaleleri ve kale etrafındaki zeytin ağaçlarıyla meşhur Arnavut kasabalarında kadim zeytin ağaçlarının etrafına yeni kaleler ve taş evler inşa ederek restoran ve oteller açılmaktadır. Arnavutluk´ta 500 – 3000 yaş arasında 1.7 milyon zeytin ağacı vardır. Bu ağaç varlığının yaklaşık yüzde onu 1000-3000 yaş arasındadır. Çevre uzunluğu 30 metreyi bulan bin yıllık ağaçlar dikkat çeker.

Otel lobilerinde, alışveriş merkezlerinde ve havalimanlarında karşınıza 500 yaşında bir zeytin ağacı çıkabilir. Bu agro-turizm dekoru aslında yasa dışı şekilde satın alınmış ve yerinden edilmiş bir kadim ağaçtır.

Arnavutça´da “zeytin eken servet biçer” gibi zeytinle ilgili çok sayıda deyim ve atasözü bulunmaktadır. “Bir siyah zeytine muhtacım” veya “gözüme sürmeye bir damla zeytinyağım yok” gibi deyimler yoksulluğu anlatmaktadır. Güney Arnavutluk´ta oynanan Zeytin Gölgesi önemli bir halk dansıyken Korfu adasına gurbete giden kocalarını uğurlayan kadınların bestelediği “Zeytinin Gözyaşı” da unutulmaz bir türküdür. Şair Martin Camaj şiirlerinde anlattığı insanları zeytin ağaçlarına benzeterek tasvir eder.

Geçmişin izinde

Arnavutlar için zeytincilik kuşaktan kuşağa aktarılan bir gelenektir. Bu gelenekler, teknik iyileştirmeler ve eğitimle güçlendirilirse Arnavut zeytinleri hak ettikleri uluslararası şöhrete ve ticari değere erişebilir.

Arnavutluk´un yeni hükümeti zeytinciliği öncelikleri arasına aldığını ilan etti. Önüne ağaç sayısını 25 milyona kadar yükseltme hedefini koydu. Teknik eğitimler, dağıtım zincirinin geliştirilmesi, yasal düzenlemeler, çiftçi destek programları, çiftçi sendikalarının ve kooperatiflerinin güçlendirilmesi hükümet programında yer alan diğer adımlar. 5 bin yıldır zeytin üretip bugün zeytin ithal eden Arnavutlar, ülke ekonomisini geliştirmek için yüzlerini tekrar çiftçilere ve zeytincilere döndüler.

Unutmadan… Kişi başı zeytin tüketiminin yaklaşık 10 kilogram olduğu Arnavut mutfağı çok zengindir kuzu, dana veya balık nasıl pişirilirse pişirilsin mutlaka zeytinyağı… Fasulye, pırasa, lahana veya tarator ama mutlaka zeytinyağı… Sofranın baş tacı pırasalı börek pilaska hiç zeytinyağsız olur mu?

https://www.karasaban.net/tarihten-siyasete-arnavutluk-zeytinleri-kivanc-eliacik/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
Türkiye´de tropik gece sayısı artıyor, doğal afetler sürecek
Türkiye´de tropik gece sayısı artıyor, doğal afetler sürecek
SPUTNIKNEWS
Asya´da 66 kişi öldü; 2,5 milyon kişi tahliye edildi
Asya´da 66 kişi öldü; 2,5 milyon kişi tahliye edildi
BBC
Her gün aspirin almanın yarardan çok zararı olabilir
Her gün aspirin almanın yarardan çok zararı olabilir
BBC
‘Hayati Tehlikesi Yükseliyor´
‘Hayati Tehlikesi Yükseliyor´
VOA
Doktor tavsiyesi olmadan bu ilacı sakın kullanmayın
Doktor tavsiyesi olmadan bu ilacı sakın kullanmayın
.
Çiroza güzelleme
Çiroza güzelleme
AGOS
Antik Çağın Tanığıydı Modern Dünyanın Kurbanı Oldu
Antik Çağın Tanığıydı Modern Dünyanın Kurbanı Oldu
VOA
Küresel açlık sorunu çözülebilir mi?
Küresel açlık sorunu çözülebilir mi?
SIZE HABER
Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü
Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü
AVRUPA GAZETE
KUR´AN´DA ADI GEÇEN MUCİCEVİ GIDALAR VE FAYDALARI
KUR´AN´DA ADI GEÇEN MUCİCEVİ GIDALAR VE FAYDALARI
HABERLER
Soğuk suda yüzmek depresyona çare mi?
Soğuk suda yüzmek depresyona çare mi?
LONDRA GAZETE
´Akıllı uyarıcılar´ işe yarıyor mu?
´Akıllı uyarıcılar´ işe yarıyor mu?
BBC
Filipinler´de Mangkhut Tayfunu: En az 14 kişi hayatını kaybetti
Filipinler´de Mangkhut Tayfunu: En az 14 kişi hayatını kaybetti
BBC
Apartmandaki ´dost´lar
Apartmandaki ´dost´lar
MEDYAGUNLUGU
Japonya´nın asırlık yaşlılarında yeni rekor
Japonya´nın asırlık yaşlılarında yeni rekor
DW
Karadeniz sahil şeridinde yeni çevre felaketleri yaşanabilir
Karadeniz sahil şeridinde yeni çevre felaketleri yaşanabilir
YESİLGAZETE
İklim değişikliği kültürel mirasımızı da tehdit ediyor
İklim değişikliği kültürel mirasımızı da tehdit ediyor
YESİLGAZETE
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
KARASABAN
GÜZEL KARPAZ..
GÜZEL KARPAZ..
YENIDUZEN
´Hayvan polisleri birimi´ kuruluyor
´Hayvan polisleri birimi´ kuruluyor
YENIDUZEN
Plastik yiyen mantar çöp krizine çare olabilir
Plastik yiyen mantar çöp krizine çare olabilir
ARTI GERCEK
Hollandalılar, Çin tıbbındaki hacamat tedavisiyle ilgili
Hollandalılar, Çin tıbbındaki hacamat tedavisiyle ilgili
TURKISH.CHINE
BM´den uyarı: Küresel düzeyde açlık artıyor
BM´den uyarı: Küresel düzeyde açlık artıyor
BBC
Dünyayı iyi beslenerek nasıl kurtarabilirsiniz?
Dünyayı iyi beslenerek nasıl kurtarabilirsiniz?
BBC
ABD´de kasırga hazırlığı: 1 milyon kişi tahliye edilecek
ABD´de kasırga hazırlığı: 1 milyon kişi tahliye edilecek
BBC
Sağlıklı ve mutlu olmanın 9 ucuz yolu
Sağlıklı ve mutlu olmanın 9 ucuz yolu
BBC
Antibiyotiklere karşı direnç kazanan bakteri keşfedildi: ´Küresel olarak yayılıyor´
Antibiyotiklere karşı direnç kazanan bakteri keşfedildi: ´Küresel olarak yayılıyor´
SPUTNIKNEWS
Amerika´da Opioid İlaç Bağımlılığı Artıyor
Amerika´da Opioid İlaç Bağımlılığı Artıyor
VOA
Okulda başarının ne kadarını genler belirliyor?
Okulda başarının ne kadarını genler belirliyor?
BBC
Bunamaya karşı 7 besin [1/8]
Bunamaya karşı 7 besin [1/8]
GAZETE DUVAR