Ankara
17 Kasım 2018 Cumartesi
Bugün
Sağanak
10 °C
1 °C
Pazar
Fırtına
13 °C
3 °C
Pazartesi
Fırtına
15 °C
5 °C
DOLAR
5.3412
EURO
6.0565
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Kelebekler ayaklarıyla tat alırlar. -Kadınlar erkeklere oranla 2 kat fazla göz kırpar.(Çok yalan söyledikleri için olmasın) -İnsan vücudundaki en güçlü kas dildir. -Gözleri açık tutarak hapşırmak imkansızdır. (Bir rivayete görede gözleri açık hapşırı

İlginç Bilgiler 2
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Siyasi ve toplumsal yapısıyla Sivas
Elit Gazete
Tarih: 3.7.2018 08:25:28/ 120okunma / 0yorum

Siyasi ve toplumsal yapısıyla Sivas
2 Temmuz 2018
Paylaş Facebook Paylaş Messenger Paylaş Twitter Paylaş E-posta Paylaş
Sivas katliamında ölenler anıldıTelif hakkıHUSNU UMIT AVCI/AFP/GETTY IMAGES
Sivas Katliamı´nın üzerinden 25 yıl geçti. 2 Temmuz 1993´te Pir Sultan Abdal Şenliklerine katılmak için Sivas´a giden aydın ve sanatçılardan 33´ü ve Madımak Oteli´nin görevlilerinden ikisi, otelin yakılması sonucu hayatlarını kaybetti. Olaylarda 2 gösterici de öldü.

Sivas, hem Türkiye´nin ilk Alevi partisi Türkiye Birlik Partisi´nin (TBP) hem de milliyetçi ve İslamcı Büyük Birlik Partisi´nin (BBP) kökenlerinin dayandığı bir şehir.

Peki, Sivas nasıl bir siyasi ve toplumsal bir yapıya sahip?

Sivas 1993: Madımak Oteli´nde ne oldu?
"Aleviler, Sünniler ve... Öteki Sivas" kitabının yazarı, gazeteci Zeki Coşkun´a sorduk:

BBC Türkçe: Hem TBP, hem BBP...Bu iki uçta görülen siyasi eğilim nasıl Sivas´ta oluşabildi?
Zeki Coşkun: Sorudaki "iki uç" ifadesi, yakın dönem mezhepsel- siyasal yapılanmalarının ötesinde, deyim yerindeyse kentin tüm tarihsel serüveni için geçerlidir. Coğrafya, Anadolu ortasında gösteriyor Sivas´ı. Bu fiziksel konum, "beşeri coğrafya"daysa adeta "uç"; sınır durumunu yaratıyor: Geçiş ya da çatışma hattı... Roma - Ermeni, Bizans - Türk, Selçuklu - Danişmend, Osmanlı - Memluk güçleri yönünden hep "uç ili / sınır hattı" konumunu yaşamış Sivas. XV. Yüzyıldaki Timur (Moğol) istilasında da öyle. XVI. Yüzyılda hilafet sancağının alınmasıyla somutlaşan Sünni Osmanlı yönetimiyle Alevi Türkmen kültürü aynı "uç / sınır hattı" durumu yaşanmıştır.

Pir Sultan adı ve söylencesiyle simgeleşen Alevi muhalefet, ayrışma/dışlanma karşısında kendisini "birlik" söylemiyle, talebiyle ifade eder Cumhuriyet döneminde. 27 Mayıs 1960 darbesi sonrası siyasal alana egemen olan folklor dokulu popülizm, Alevi kültürü ve Alevilere Demokrat Parti dönemiyle karşılaştırılamayacak büyük bir toplumsal görünürlük, meşruiyet getirmiştir. "Güven" de sağlamıştır. Cemaatin varlıklı kesimleri, bu olguyu siyasal temsil ve kazanca çevirmek üzere Ekim 1966´da Türkiye Birlik Partisi´ni kurmuştur

Katıldığı ilk seçimde (1969) Türkiye genelinde %2.8 oy alan TBP, Sivas´ta %16.7 ile CHP ve AP´den sonra üçüncü parti olmuştur. Partinin meclisteki sekiz milletvekilinden beşi 1970´de dönemin iktidar partisi -Sünni dokulu- Adalet Partisi´ne transfer olmuştur. Kısaca, Birlik Partisi her ne kadar mezhepsel taban ve söylem üzerinden vücut bulsa da, siyasal hareket, daha çok ekonomik çıkara yöneliktir.

Siyasal tarih yönünden TBP´nin asıl işlevi karşıtını/karşıtlarını yaratmasıdır denebilir. Hemen 1970´te kurulan Milli Nizam Partisi´yle başlayan yerlici/millici/Sünni hareket, Selamet, Refah, Fazilet evrelerinden geçerek Saadet Partisi´ne uzanmış, bünyesinden AKP´yi çıkarmıştır. Sünni İslam´ı Türklük´le; radikal, reaksiyoner milliyetçilikle harmanlayan "Büyük Birlik Ülküsü" de mayasını tüm bu tarihsel kesişme - çatışma hattı ve coğrafyasından; Sivas havalisinden alır.

Zeki CoskunTelif hakkıZEKI COSKUN
BBC Türkçe: Sivas´ın toplumsal, kültürel özellikleri neler?
Zeki Coşkun: Coğrafyayı fiziksel olduğu kadar "beşeri"; sosyal yönüyle de okumamız gerektiğini söyledik. Yani, Anadolu´nun ortasındaki kent, tarihsel olarak tüm bölgedeki yerleşimlerin, toplulukların ekonomik, kültürel, siyasal birikimlerini artısı-eksisiyle üstünde taşıyor.

Tüm bunlarla öyle ya da böyle kabul ve red halleşmesini yaşıyor. Adeta vücuttaki sinir uçları gibi her türlü etkiye açık.

Bu kimi zaman "otonomi"; kendi başına iktidar konumu yaratıyor. Sivas, Anadolu´da XIV. Yüzyılda batılı anlamda belki de tek "şehir-devlet" özelliğine sahip: Kadı Burhanettin Devleti. Kabile-aşiret kökenli değil, bürokrasiden gelen bir isim Kadı Burhanettin.

O iktidar konumu, aynı zamanda dışarıdaki daha büyük güçlerin, iktidarların yöneldiği odak haline de getiriyor kenti. Yörenin toplumsal - kültürel yapısı işte bu preslenme ya da çeliklenmeden doğuyor.

Cumhuriyet arefesi 1919/20 dolayları kentte sahneye çıkan üç siyasal/ideolojik oluşumun tam yüzyıl sonra, bugün ülkedeki fay hatları şeklinde karşımıza çıkması, rastlantı mıdır:

I - 4 Eylül 1919´da Sivas´ta toplanan Kongre, Kemalist hareketin Kuvayı Milliye´ye egemen olması, ertesi yıl Büyük Millet Meclisi´ne, 1923´te de Cumhuriyet´e giden yolun başlangıcıdır.

II - Kongre temsilcileriyle İstanbul Hükümeti arasında Amasya´da görüşüleceği sırada (18 Ekim 1919) "Şeyh Recep" öncülüğünde ulema, tüccar, esnaf 160 imzalı telgraf hem Amasya´daki hükümet temsilcisine hem İstanbul´a padişah yaverine gönderilir. Telgrafta Sivas ahalisi ve ileri gelenlerinin Mustafa Kemal´i kabul etmediği belirtilir, hükümet temsilcisi şehre davet edilir.

Kemalist hareket karşısında İslami muhalefetin somut adımlarındandır bu.

III - Yerleştikleri bölgeye (Sivas´ın Zara ilçesi) adlarını veren Koçgiri Aşireti, 1921´de "özerklik" talebini önce Osmanlı´dan, ardından Büyük Millet Meclisi üzerinden gerçekleştirme girişiminde bulunur. 1921 Mart - Kasım aylarındaki Koçgiri ayaklanması, Kürt hareketinin tarihinde özel bir yer tutar.

Bütün tarihi bir yana bıraksanız bile Osmanlı sonrası yeni devletin kuruluş aşamasında onun yüzyıl boyunca yaşayacağı travmaları bünyesinde yaşayan kentin toplumsal-kültürel yapısı, bir tür "erken sinyal hattı" gibi okunabilir: Her an tetik, sinmeye, fırsat bulduğunda saldırmaya hazır.

BBC Türkçe: Şehrin etnik, mezhepsel ve toplumsal özellikleri Sivas Katliamı´nda nasıl bir rol oynadı?

Zeki Coşkun: 12 Eylül 1980 darbesi, 1960´lardan 1970´lerin sonlarına uzanan toplumsal değişim arayışlarını, taleplerini devlet zoruyla, egemen güçler lehine bastırdı. Etnik, mezhepsel egemenlik de buna dahil. 12 Eylül öncesi taşrada etnisite ve mezhep karşıtlığına oturtulan siyasal mücadele, Sivas´ta da yaşandı: 3-4 Eylül 1978´de 9 kişi öldü. 100´e yakın yaralı vardı. 97 konut, 350 işyeri yakılıp yıkılıp tahrip edildi. Bu, aynı yıl sonundaki Maraş Katliamı´nın ön habercisi gibidir. Tüm bu oluşumlar, zorunlu göçleri getirdi.

Demografik değişim, ekonomik, kültürel, siyasal sonuçları da beraberinde getirir. 70 yılı bulan Cumhuriyet rejimi kuruluş sürecinde bastırdığı İslami ve etnik oluşumların 1990´larda radikal biçimde geri dönüşüyle ve "iktidar mücadelesi"yle karşı karşıyaydı. 2 Temmuz ateşi, tüm bunlarla beslenir. Şiiri, türküyü, birlik ve eşitlik söylemlerini imha eder, yakar, bunları dillendirenleri de.

BBC Türkçe: Sivas´ın bugünkü yapısı geçmişle benzer mi? Değişim varsa etkenler neler?
Zeki Coşkun: Yangından sonra, ne kalır?

Kent, tarihteki en büyük yangınını 1400´deki Moğol istilasında, Timur´la yaşamıştır. Yangın kentin sahip olduğu saltanatı, o saltanatı sağlayan kimliği, kültürü, "Dar´ül âlâ"; Yüceyurt ünvanını yok etmiştir. Saltanattan sefalete düçar olmuştur Sivas... Ateş, ıslah etmez, imha eder.

2 Temmuz, Pir Sultan´dan beri kentin üretip biriktirdiği ne varsa, imha etmiştir. Yangın, kent ölçeğinin çok ötesinde yangındır. Hasar tespiti hâlâ yapılmamıştır.

https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-44679933








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Siyasi toplumsal yapısıyla Sivas
“Biz ´çocuk işçi´ yerine çalıştırılan çocuklar diyoruz
“Biz ´çocuk işçi´ yerine çalıştırılan çocuklar diyoruz
Elit Gazete
Tren Kazasında Hayatını Kaybedenlerin Hikayeleri
Tren Kazasında Hayatını Kaybedenlerin Hikayeleri
Elit Gazete
Çocuk Hakları
Çocuk Hakları
Elit Gazete
TED Konuşmaları ve Şifacılık Kültürü
TED Konuşmaları ve Şifacılık Kültürü
Elit Gazete
ODTÜ mezuniyet töreninde pankart tartışması: Kim ne dedi?
ODTÜ mezuniyet töreninde pankart tartışması: Kim ne dedi?
Elit Gazete
Köln´de yüz binler hoşgörü için yürüdü
Köln´de yüz binler hoşgörü için yürüdü
Elit Gazete
Mağarada mahsur kalan çocuklardan dördü kurtarıldı
Mağarada mahsur kalan çocuklardan dördü kurtarıldı
Elit Gazete
Cinsel istismarla mücadelede ebeveyn olarak yapabileceğiniz 10 şey
Cinsel istismarla mücadelede ebeveyn olarak yapabileceğiniz 10 şey
Elit Gazete
 ´Adım Cihat´tı, Jay yaptım´
´Adım Cihat´tı, Jay yaptım´
Elit Gazete
ABD´de Oy Kullanan Türklerin Sayısında Rekor Artış
ABD´de Oy Kullanan Türklerin Sayısında Rekor Artış
Elit Gazete
Doğu ve Güneydoğu´daki Sivil Ölümlere Tepki
Doğu ve Güneydoğu´daki Sivil Ölümlere Tepki
Elit Gazete
Norveç: ‘Türkiye´den İltica Talebi Sayısı Arttı´
Norveç: ‘Türkiye´den İltica Talebi Sayısı Arttı´
Elit Gazete
 Yenildiysen geri çekileceksin
Yenildiysen geri çekileceksin
Elit Gazete
İdam cezasını kaldırdıktan sonra geri getiren ülke var mı?
İdam cezasını kaldırdıktan sonra geri getiren ülke var mı?
Elit Gazete
Öğrencilerin etek giymesi yasaklandı
Öğrencilerin etek giymesi yasaklandı
Elit Gazete
ABD´de bayraklar yarıya iniyor
ABD´de bayraklar yarıya iniyor
Elit Gazete
Yozgatlı Osman Dede´nin öyküsü
Yozgatlı Osman Dede´nin öyküsü
Elit Gazete
TÜİK: Türkiye´de kayıp çocuk vakaları 8 yılda 100 bini aştı
TÜİK: Türkiye´de kayıp çocuk vakaları 8 yılda 100 bini aştı
Elit Gazete
Memur ve emeklinin zam farkı belli oldu
Memur ve emeklinin zam farkı belli oldu
Elit Gazete
Suriye´de yeni göç dalgası
Suriye´de yeni göç dalgası
Elit Gazete
Erkeklerle yatmayı bırak´ diyen senatör özür dilemiyor
Erkeklerle yatmayı bırak´ diyen senatör özür dilemiyor
Elit Gazete
Onlarca Hristiyan çiftçiyi canı pahasına kurtaran Nijeryalı imamın öyküsü
Onlarca Hristiyan çiftçiyi canı pahasına kurtaran Nijeryalı imamın öyküsü
Elit Gazete
Ankara´nın gündeminde erken yerel seçim var
Ankara´nın gündeminde erken yerel seçim var
Elit Gazete
Erdoğan: Partiyle ilgili sorunlar var
Erdoğan: Partiyle ilgili sorunlar var
Elit Gazete
25 yıldır sönmeyen yangın: Madımak
25 yıldır sönmeyen yangın: Madımak
Elit Gazete
CHP: ´Seçimlerde Hile Yok´
CHP: ´Seçimlerde Hile Yok´
Elit Gazete
ABD siyasetinde yükselen güç: Demokratik sosyalistler
ABD siyasetinde yükselen güç: Demokratik sosyalistler
Elit Gazete
Rusya´da 30 kentte emeklilik yaşı protestosu
Rusya´da 30 kentte emeklilik yaşı protestosu
Elit Gazete
İnce: Sağlığımda sıkıntı olmazsa yeniden cumhurbaşkanı adayıyım
İnce: Sağlığımda sıkıntı olmazsa yeniden cumhurbaşkanı adayıyım
Elit Gazete
Mersin´de Suriyeliler nöbetçi eczaneye saldırdı:
Mersin´de Suriyeliler nöbetçi eczaneye saldırdı:
Elit Gazete