Ankara
22 Eylül 2018 Cumartesi
Bugün
Güneşli
29 °C
15 °C
Pazar
Güneşli
28 °C
16 °C
Pazartesi
Güneşli
27 °C
11 °C
DOLAR
6.2671
EURO
7.3794
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Günümüzde evlenenlerin yüzde ellisi boşanmaktadır. (Bak bunu duyduğum iyi oldu ben zaten evlenmiyecem böylece kamçılamış oldum bu sözlerle) -Rodin’in ünlü ‘düşününen adam’ heykeli aslında İtalyan şair dante’nin portresidir. -Uranüs çıplak gözle görülen

İlginç Bilgiler 4
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Mağarada mahsur kalan çocukları karanlık nasıl etkiler?
Elit Gazete
Tarih: 6.7.2018 22:58:02/ 85okunma / 0yorum

Mağarada mahsur kalan çocukları karanlık nasıl etkiler?
Linda Geddes
BBC Future
4 Temmuz 2018
Paylaş Facebook Paylaş Messenger Paylaş Twitter Paylaş E-posta Paylaş
mağaraTelif hakkıWİKİMEDİA COMMONS
Tayland´da antrenörleri ile bir mağarada mahsur kalan 12 çocuk günler sonra bulunsa da kurtarılmaları uzun zaman alacak. Peki bu kadar uzun süre karanlıkta kalmak çocuklar üzerinde ne tür etkilerde bulunabilir?

Tayland´ın kuzeyinde futbol antrenörleriyle geziye gittikten sonra bir daha haber alınamayan 12 erkek çocuk, dokuz gün sonra bulundu. Çocuklar kilometrelerce uzayan bir mağara kompleksinin içinde karanlık, ıslak, kaçıp kurtulması zor ve tehlikeli bir kaya parçasının üzerinde oturuyorlardı.

Yoğun yağışlar nedeniyle mağarayı su bastığı için dolambaçlı tünellerden geçerek sığınacakları bu yüksek kaya parçasını bulmuş, kurtarılmayı bekliyorlardı.

2 Temmuz´da kendilerine ulaşılan çocuklara yiyecek verilmiş, sağlık kontrolünden geçirilmişlerdi. Hiçbirinde ciddi bir sorun yoktu. Ancak yeni yağışlar bekleniyordu ve çocukların kurtarılabilmesi için suların çekilmesi gerekiyordu. Bu ise dört ay sürebilirdi.

Yerin yüzlerce metre altında mahsur kalmanın yarattığı psikolojik travmanın yanı sıra, gün ışığından mahrum olmak da çocukların zaman algısını olumsuz etkileyebilir; depresyon, uykusuzluk ve grup içinde uyuşmazlık gibi risklere yol açabilir.

Tayland´da mağarada mahsur kalan çocuklarTelif hakkıGETTY IMAGES
Image caption
Tayland´da mağarada mahsur kalan çocukların aileleri dokuz gün sonra hayatta olduklarını öğrendi.
Peki vücudun karanlığa karşı nasıl bir tepki gösterdiği konusunda ne biliyoruz? Bu çocuklar için ne tür önlemler alınabilir?

Bir mağarada aylar boyunca mahsur kalma olayına daha önce de rastlanmıştı. 1962´de Fransız jeolog Michel Siffre, Nice yakınlarındaki bir yeraltı mağarasında iki ay geçirerek saat, takvim, gün ışığı ve insan kontağı olmadan yaşamanın vücudu üzerindeki etkilerini araştırmıştı.

Her sabah kalktığında, yemek yediğinde ve uyumadan önce yer üstündeki ekibine telefon ediyor, yaptığı her şeyi kayda geçiyordu. Bir gün ekibi arayıp çıkması gerektiğini, iki ayın dolduğunu söylediğinde onlara inanmamıştı. Siffre´nin zaman algısına göre sadece bir ay olmuştu. Sürekli karanlıkta kalmak onun zaman algısını bozmuştu.

Taylandlı çocuklar da bulunduklarında, sordukları ilk sorulardan biri, ne kadar süredir mağarada olduklarıydı.

Siffre´nin notlarından çıkan ilginç sonuçlardan biri de, normal yaşamındaki gibi mağaradaki zamanının yaklaşık üçte birini uyuyarak geçirmesine rağmen, uyku/uyanıklık döngüsü 24 saat değil, 24 saat 30 dakika olmuştu. Mağarada, dışarıdaki gibi saate bağlı değil, iç vücut saatine göre hareket ediyordu.

Felaket anında ne yapmak gerekir?
Işık kirliliği vücudumuzu nasıl etkiliyor?
Beyin 11 gün uykusuzluğa nasıl dayanır?
Michel SiffreTelif hakkıGETTY IMAGES
Image caption
Michel Siffre bilimsel araştırma amacıyla iki ay Fransa´da karanlık bir mağaraya kapatmıştı kendisini
Aynı şey tamamen kör olan kişilerde de gözleniyor. Kişiden kişiye değişmekle birlikte, bazılarında bu vücut saati döngüsü 24 saatin biraz altına inerken bazılarında 25 saate yaklaşıyor. Bu kişilerin uyku saati artık dış dünya ile uyumlu olmaktan çıkıp günden güne değişen bir hal alıyor.

İç vücut saati 24,5 saat olan biri Pazartesi günü 08.00´de uyanırken, Salı günü 08.30´da, Çarşamba günü 09.00´da uyanacak, iki hafta sonra ise gerçekte sabah saat 08.00 iken, vücut akşam saat 20.00 olarak düşünecektir.

Tıpta buna ´24 saat olmayan uyku uyanıklık ritim bozukluğu´ adı veriliyor. Bu rahatsızlığı olan insanlar, vücut saatleri yaklaşık olarak normal saatle uyumlu olduğunda normal bir uyku uyurken, bir süre sonra, yani vücut saati normalden sapmaya başladığında gece uykusuzluk çekip gündüz uyuklamaya başlar. Bu durum sürekli bir jetlag haline benzetilebilir.

Bu iç ritimleri sağlayan, beyinde üst kiyazmatik çekirdek (SCN) adı verilen ve kaşlar arasında iki cm derinlikte bulunan bölgedir. Buranın dış dünya ile bağlantısı, retina arkasındaki ışığa karşı duyarlı hücreler sayesinde olur.

Kendi iç saatimiz 24 saatten biraz daha uzun veya kısa da olsa, her gün gün ışığının göze düşmesi ile bu ayarlar normale döner ve vücut saati dış dünyadaki aydınlık/ karanlık döngüsü ile uyumlu hale gelir.

Çağın hastalığı: ´Dağınık beyin sendromu´
Kördüm ama şimdi biyonik gözle görüyorum
TaylandTelif hakkıGETTY IMAGES
Image caption
Uzmanlar mağarada mahsur kalan çocukları nasıl çıkaracaklarına karar vermeye çalışıyor.
Uzun süre karanlık bir yerde kalmak veya gözün ışığı algılamayacak derecede hasar görmesi ile bu bağlantı kopmuş olur.

İşte Taylandlı çocuklar da benzer bir deneyim yaşıyor olmalı. Bütün çocukların vücut saatinin aynı olması mümkün olmadığından, her birinin uykulu ve uyanık hissettiği zamanlar giderek farklılaşacaktır. Bu sınırlı kapalı alanda bazıları uyumak isterken bazılarının uyanık olması bir süre sonra sorunların doğmasına neden olabilir.

Diğer dokularımızın da kendi saatleri var. Bunlar SCN sayesinde birbiriyle senkronize olur. Bunun bozulması ile diğer saatler de karışır. Bu durum depresyon, uykusuzluk, metabolik ve hormonal sorunlar, konsantrasyon bozukluğu gibi sorunlara neden olur.

Ancak bu durum önlenebilir. 2010´da Şili´de 33 madenci 69 gün boyunca yeraltında mahsur kaldığında, dışarıdaki doğal aydınlık ve karanlık döngüsünü taklit etmek üzere "vücut saati aydınlatması" için özel cihazlar gönderilmişti.

Tayland´da da benzer bir yöntem izlenebilir. Burada gündüz saatlerinde kullanılan yapay ışık yeterince güçlü ise SCN´nin uyum sağlaması mümkün olabilir. Böylece vücudun dış dünya ile senkronize olması sağlanabilir.

https://www.bbc.com/turkce/vert-fut-44699910








Kaynak:

Burdur Gölü öldü, eski haline gelemez
Burdur Gölü öldü, eski haline gelemez
ARTI GERCEK
Şeker vücuda ne kadar zararlı?
Şeker vücuda ne kadar zararlı?
BBC
İtalya´da kurt saldırılarına karşı Sivas Kangal alımı çağrısı
İtalya´da kurt saldırılarına karşı Sivas Kangal alımı çağrısı
BBC
´Kaliteli kalori´: Sizin için en besleyici kalori hangisi?
´Kaliteli kalori´: Sizin için en besleyici kalori hangisi?
BBC
Bilim insanları kişilik türlerini 4´e ayırdı!
Bilim insanları kişilik türlerini 4´e ayırdı!
SOZCU
Çorapla uyumak uyku kalitesini artırır mı?
Çorapla uyumak uyku kalitesini artırır mı?
BBC
Türkiye´de tropik gece sayısı artıyor, doğal afetler sürecek
Türkiye´de tropik gece sayısı artıyor, doğal afetler sürecek
SPUTNIKNEWS
Asya´da 66 kişi öldü; 2,5 milyon kişi tahliye edildi
Asya´da 66 kişi öldü; 2,5 milyon kişi tahliye edildi
BBC
Her gün aspirin almanın yarardan çok zararı olabilir
Her gün aspirin almanın yarardan çok zararı olabilir
BBC
‘Hayati Tehlikesi Yükseliyor´
‘Hayati Tehlikesi Yükseliyor´
VOA
Doktor tavsiyesi olmadan bu ilacı sakın kullanmayın
Doktor tavsiyesi olmadan bu ilacı sakın kullanmayın
.
Çiroza güzelleme
Çiroza güzelleme
AGOS
Antik Çağın Tanığıydı Modern Dünyanın Kurbanı Oldu
Antik Çağın Tanığıydı Modern Dünyanın Kurbanı Oldu
VOA
Küresel açlık sorunu çözülebilir mi?
Küresel açlık sorunu çözülebilir mi?
SIZE HABER
Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü
Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü
AVRUPA GAZETE
KUR´AN´DA ADI GEÇEN MUCİCEVİ GIDALAR VE FAYDALARI
KUR´AN´DA ADI GEÇEN MUCİCEVİ GIDALAR VE FAYDALARI
HABERLER
Soğuk suda yüzmek depresyona çare mi?
Soğuk suda yüzmek depresyona çare mi?
LONDRA GAZETE
´Akıllı uyarıcılar´ işe yarıyor mu?
´Akıllı uyarıcılar´ işe yarıyor mu?
BBC
Filipinler´de Mangkhut Tayfunu: En az 14 kişi hayatını kaybetti
Filipinler´de Mangkhut Tayfunu: En az 14 kişi hayatını kaybetti
BBC
Apartmandaki ´dost´lar
Apartmandaki ´dost´lar
MEDYAGUNLUGU
Japonya´nın asırlık yaşlılarında yeni rekor
Japonya´nın asırlık yaşlılarında yeni rekor
DW
Karadeniz sahil şeridinde yeni çevre felaketleri yaşanabilir
Karadeniz sahil şeridinde yeni çevre felaketleri yaşanabilir
YESİLGAZETE
İklim değişikliği kültürel mirasımızı da tehdit ediyor
İklim değişikliği kültürel mirasımızı da tehdit ediyor
YESİLGAZETE
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
Tarihten siyasete Arnavutluk Zeytinleri
KARASABAN
GÜZEL KARPAZ..
GÜZEL KARPAZ..
YENIDUZEN
´Hayvan polisleri birimi´ kuruluyor
´Hayvan polisleri birimi´ kuruluyor
YENIDUZEN
Plastik yiyen mantar çöp krizine çare olabilir
Plastik yiyen mantar çöp krizine çare olabilir
ARTI GERCEK
Hollandalılar, Çin tıbbındaki hacamat tedavisiyle ilgili
Hollandalılar, Çin tıbbındaki hacamat tedavisiyle ilgili
TURKISH.CHINE
BM´den uyarı: Küresel düzeyde açlık artıyor
BM´den uyarı: Küresel düzeyde açlık artıyor
BBC
Dünyayı iyi beslenerek nasıl kurtarabilirsiniz?
Dünyayı iyi beslenerek nasıl kurtarabilirsiniz?
BBC