16 Şubat 2019 Cumartesi
DOLAR
5.2601
EURO
5.9335
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
Soğuk iklimde yaşayan tatlı su kaplumbağası türü olan kaplumbağaların,sonbaharda derin bir nefes alarak girdikleri sudan,ilkbaharda çıktıklarını ve bu kaplumbağaların üç ay oksijensiz hayatta glikolizden enerji sağlayarak kalabildiklerini ve bunların kalp atışlarının dakikada bir olduğunu,

Su kaplumbağları hakkında bilgi
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
İsfahan, ey masallar şehri!
AÇIK GAZETE
Tarih: 9.2.2019 17:47:38/ 12okunma / 0yorum

İsfahan, ey masallar şehri!
Yazar Yusuf Yavuz - Şubat 6, 2019

YUSUF YAVUZ / AÇIK GAZETE – Tarihi İpek Yolu´nun masalsı kenti İsfahan´ın binlerce yıldır tutkuyla bağlandığı Zayende Nehri yıllar sonra yeniden suya kavuştu. Safevi döneminde inşa edilen 33 kemerli ünlü Si-o-se Pol köprüsünün üzerinde nehirleri yeniden suya kavuşan İsfahanlıların sevinçlerine ortak olduk…

İSFAHAN´LA ZAYENDE NEHRİNİN BİNLERCE YILLIK AŞKI

Dünyanın en güzel kentlerinden biri sayılan İsfahan, İran platosunun ortasında yer alıyor. Tarihi İpek Yolu´nun bu masalsı kentinin ortasından geçen Zayende Nehri ise İsfahan´a binlerce yıldır yaşam veren önemli bir su kaynağı. Nehir havzasında tespit edilen en eski insan yerleşimleri 40 bin yıl öncesine kadar giderek paleolitik döneme kadar uzanıyor. Neolitik dönemde nehir havzasında ortaya çıkan kültür, ‘Zayende Kültürü´ olarak anılıyor. Zagros Dağlarından doğan Zayende Nehri, 400 kilometrelik yolculuğu boyunca çevresindeki irili ufaklı yerleşimlere yaşam vererek İsfahan´ın güneydoğusunda bulunan Gavkhouni bataklığına dökülüyor.

SAFEVİLERDEN KALMA BİR MÜCEVHER: Sİ-O-SE-POL KÖPRÜSÜ

Şah İsmail´in İran´da kurduğu Safevi devleti, İsfahan´da görkemli mimari eserler inşa etti. Safevi İmparatorluğu´nun kuruluşunun 100. yılı olan 1602´de İsfahan´ı ikiye bölen Zayende Nehri üzerinde inşa edilen “Si-o-se Pol Köprüsü” bu eserlerden biriydi. Allahverdi Han Köprüsü olarak da anılan 300 metre uzunluğundaki köprüye Farsça ´33 kemerli köprü´ anlamına gelen “Si-o-se Pol” denilmesi daha çok benimsenmiş olacak ki yaygın olarak bu isimle anılıyor.

SADECE KÖPRÜ DEĞİL, BİR KÜLTÜR MERKEZİ

Zayende Nehri üzerindeki en uzun köprü olarak bilinen Si-o-se Pol, yayalar, hayvanlar ve arabalar için ayrı geçiş imkanları sunacak şekilde tasarlanmış. Bir ulaşım mekanı olmanın ötesinde yüzlerce yıldır İsfahanlıların ve kente gelen gezginlerin sosyal mekanı olan köprü günün her saati insanlarla dolup taşmış. Kitapçılar, kahveciler, sokak ressamları, şairler ve ıvır zıvır satıcılarının şenlendirdiği köprü kentin en önemli buluşma mekanlarından biri haline gelmiş ve bu haliyle İsfahan´ın hafızasında yer etmiş.

HATALI SU KULLANIMI Sİ-O-SE-POL´U SUSUZ BIRAKTI

Ancak uzun yıllardır su yönetimi konusunda yapılan hatalı uygulamalar Zayende Nehrinin su rejimini bozmuş. 1970´li yıllarda nehrin yukarı havzasında inşa edilen Şah Abbas Barajı (sonradan Zayende barajı adı verilmiş), havzadaki önemli su yapılarından biri. Ayrıca nehrin sularına yaslanılarak hazırlanan ekonomik kalkınma projeleri son 20 yılda giderek etkisini artıran kuraklıkla birleşince Zayende Nehrinin sularını tüketmiş. Ağırlıklı olarak tarımsal sulama, enerji, çelik ve petrokimya endüstrisi bu kalkınma projelerinin başında geliyor. Bu baskılara dayanamayan nehir bundan 4-5 yıl önce İsfahan´a ulaşamadan tamamen kurumuş. İsfahan´ın o masalsı köprüsü Si-o-se Pol ise kemerlerinin altından suların aktığı eski günlerin görkemini yitirmiş.

SULARLA BİRLİKTE KÖPRÜNÜN İNSANLARI DA ÇEKİLDİ…

Geçtiğimiz hafta yaptığımız İran yolculuğunun önemli duraklarından biri de İsfahan´dı. Kentin ünlü köprüsünü görmek için taşıdığımız heyecan, kurumuş nehir yatağında yürüyen insanları, bisikletleri ya da motosikletleriyle bir zamanları suların kapladığı alanda karşıdan karşıya geçen gençleri görünce yerini hayal kırıklığına bıraktı. Si-o-se Pol Köprüsünün kemerlerinin arasında gezinen insanların profili de değişmişti. Konuştuğumuz yerel halk eskiden bir kültür merkezi niteliğinde olan köprünün artık bir serseri yuvasına dönüştüğünü söylüyordu. Bir taksici nehrin yukarısındaki barajlarda tutulan suların üst düzey yöneticilerin tarım arazilerine ya da fabrikalarına gittiğini dile getirirken bir yandan da nehrin sularının iki gün sonra yeniden bırakılacağının konuşulduğunu söyledi.

ÇÖLE DÖNÜŞEN NEHİR YATAĞI VE AŞKINI BİR YİTİREN ŞEHİR

Köprünün üzerinde gezinirken nehir yatağının adeta çöle dönüşen görüntüsü yürek burkucuydu. Tıpkı Türkiye´de olduğu gibi iş makineleri nehir yatağına inmiş, kenarlarda kuru ve çakıllı malzemeyi düzenlemeye çalışıyordu. Bir zamanlar neşeli insanları çevirdiği pedalları kuruyup küflenmiş olan deniz bisikletleri birer hayalet gibi nehir kıyısındaki ölüm sessizliğinin yasını tutuyordu sanki. İsfahan´ın kurak ve sıcak kış gününde ince dalları yavaştan patlamaya başlayan söğüt ağaçları, çıplak çınarlar ve uzaktaki dağların tepesinde kar arayan ağaçların hüznü şehrin her zaman hareketli olan gündelik hayatının içinde eriyip gidiyordu.

Fotoğraflar: Yusuf Yavuz, nehre su verilmesi fotoğrafları: (İRNA-www.irna.ir)
Fotoğraflar: Yusuf Yavuz, nehre su verilmesi fotoğrafları: (İRNA-www.irna.ir)
İsfahan, bu masallar kenti Zayende Nehri kuruyunca neşesini biraz yitirmiş, tutkuyla bağlandığı sevdiğinden ayrılmış bir aşık gibiydi…

VE İSFAHAN ZAYENDE NEHRİNE YENİDEN KAVUŞUYOR…

İsfahan´ın her köşesine tarih sinen büyülü mekanlarını ziyaret ettikten sonra rotamızı Şiraz´a çevirdik. Şiraz dönüşünde yolumuz bir kez daha İsfahan´a düştü. Nakş-ı Cihan Meydanı´nı, Ali Kapusu´nu ve elbette Si-o-se Pol köprüsünün gecesini görmeden geçmek olmazdı. 30 Ocak günü akşam saatlerinde ulaştığımız İsfahan´da ilk durağımız tarihi köprü oldu. Ancak bu kez altın rengi bir ışıkla aydınlanan Si-o-se Pol Köprüsünün her yeri insan kaynıyordu. Genç yaşlı, kadın erkek her gruptan insan gündüz saatlerinde Zayende Nehrine yeniden verilen suyun sevincini yaşıyordu. İnce, çamurlu bir su tabakasının yeniden neşelendirdiği kentin insanları adeta bir şöleni kutlar gibiydi. Biz de şükür dualarıyla suyun sevincini yaşayan İsfahanlıların arasına karışıp bayramlarına ortak olduk. Zayende Nehrine yeniden kavuşan İsfahan´ın sevdiğinden bir daha ayrılmamasını diledik. Ancak coğrafyanın dilini unutan insanoğlunun salt ekonomik kalkınma odaklı uygulamalarını düşündükçe tarihi bir köprüde tutkulu buluşmalar yaşanan İsfahan kenti ile Zayende Nehrinin aşkının daha ne kadar süreceği konusunda kaygılanmamak elde değil…

BİNLERCE YILLIK KÜLTÜR TAŞIMA SUYLA AYAKTA KALIR MI?

Sahip olduğu değerin kıymetini ancak onu yitirince anlayan insanoğlunun trajedisi hiç bitmiyor. Binlerce yıldır yaşam kaynağı olan nehir havzalarının içinden geçtiğimiz ‘kalkınma´ söylemli zamanlara kadar taşıdığı kültür mirası artık yalnızca ‘taşıma suyla´ ayakta kalabilir duruma geldi. Suyun insanı yönettiği zamanlardan, insanın suyu yönettiği zamanlara geçişin yarattığı kültürel hafıza kaybı dünyanın her köşesinde ayrı öyküler barındırıyor. Ancak bu hafıza kaybının sonuçları hemen hemen aynı: Gerçek doğadan, coğrafyadan ve mekandan koptukça daha çok ıssızlaşan insan teki.

İsfahan, ey masallar şehri! Otuz üç kemerli mücevherle süslediğin Zayende´nle sonsuza dek payidar olasın…








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: İsfahan masallar şehri
 Açız!
Açız!
ACIK GAZETE
Venezuela BM´de Karşı Girişim Başlattı
Venezuela BM´de Karşı Girişim Başlattı
AMERİKANIN SESİ
İngiliz parlamentosundan Başbakan´a ikinci ret
İngiliz parlamentosundan Başbakan´a ikinci ret
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Save The Children: Bir nesil kaybolabilir
Save The Children: Bir nesil kaybolabilir
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Dünya siyasetinin kalbi Münih´te atıyor
Dünya siyasetinin kalbi Münih´te atıyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Türkiye´den Avrupa´ya iltica başvuruları yarı yarıya arttı
Türkiye´den Avrupa´ya iltica başvuruları yarı yarıya arttı
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Fransa´da terör şüphesiyle yedi cami kapatıldı
Fransa´da terör şüphesiyle yedi cami kapatıldı
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
ABD: Suriye´nin kuzeydoğusuna koalisyon gücü konuşlanabilir
ABD: Suriye´nin kuzeydoğusuna koalisyon gücü konuşlanabilir
ARTI GERCEK
Uygurlar Çin´e Karşı “MeToo” Kampanyası Başlattı
Uygurlar Çin´e Karşı “MeToo” Kampanyası Başlattı
AMERİKANIN SESİ
Venezuelalılar gıda ve ilaç için sokağa çıkıyor
Venezuelalılar gıda ve ilaç için sokağa çıkıyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
UNICEF: Çocuklar yetişkinlerin savaşına alet ediliyor
UNICEF: Çocuklar yetişkinlerin savaşına alet ediliyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Avrupa Konseyi raporu: 2018 sonu itibarıyla üye ülkelerde 130 gazeteci cezaevinde, 110´u Türkiye´de
Avrupa Konseyi raporu: 2018 sonu itibarıyla üye ülkelerde 130 gazeteci cezaevinde, 110´u Türkiye´de
BBC TURKCE
İstanbul, dünyada en çok trafik sıkışıklığı yaşanan kentler listesinde 2. sıraya yükseldi
İstanbul, dünyada en çok trafik sıkışıklığı yaşanan kentler listesinde 2. sıraya yükseldi
BBC TURKCE
Çin´in gözetim kamplarında tutulanlar anlatıyor:
Çin´in gözetim kamplarında tutulanlar anlatıyor:
BBC TURKCE
İspanya´da ayrılıkçı Katalan liderlerin yargılandıkları dava Madrid´de başladı
İspanya´da ayrılıkçı Katalan liderlerin yargılandıkları dava Madrid´de başladı
BBC TURKCE
Birleşmiş Milletler: Belçika sömürgeci geçmişi nedeniyle özür dilemeli
Birleşmiş Milletler: Belçika sömürgeci geçmişi nedeniyle özür dilemeli
BBC TURKCE
Geleceğin ideolojisi Putinizm olacak, herkes buna alışmalı
Geleceğin ideolojisi Putinizm olacak, herkes buna alışmalı
BBC TURKCE
Rusya bir süreliğine internetin fişini çekmeyi planlıyor
Rusya bir süreliğine internetin fişini çekmeyi planlıyor
BBC TURKCE
MGK raporu: Dünyada kartlar yeniden dağıtılıyor
MGK raporu: Dünyada kartlar yeniden dağıtılıyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
DİTİB imamları Aşağı Saksonya´daki cezaevlerinde çalışamayacak
DİTİB imamları Aşağı Saksonya´daki cezaevlerinde çalışamayacak
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
´ABD ile Türkiye arasında güvenli bölgeye dair ciddi anlaşmazlıklar aşılabilecek gibi görünmüyor´
´ABD ile Türkiye arasında güvenli bölgeye dair ciddi anlaşmazlıklar aşılabilecek gibi görünmüyor´
SPUTNIKNEWS
Türk Dışişleri açıklaması tamamen gerçekdışı
Türk Dışişleri açıklaması tamamen gerçekdışı
SPUTNIKNEWS
Macaristan´da dört veya daha fazla çocuğu olan anneler vergiden muaf tutulacak
Macaristan´da dört veya daha fazla çocuğu olan anneler vergiden muaf tutulacak
BBC TURKCE
İran İslam Devrimi 40. yılında: İranlılar şafakta gün sayarken
İran İslam Devrimi 40. yılında: İranlılar şafakta gün sayarken
BBC TURKCE
Denizin dibindeki saatli bombalar
Denizin dibindeki saatli bombalar
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Almanya´da 100 bin iş tehlikede
Almanya´da 100 bin iş tehlikede
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Paris sokakları karıştı! 1 kişinin eli koptu
Paris sokakları karıştı! 1 kişinin eli koptu
LONDRA GAZETE
Hintli öğrenci ender görülen bir hastalık nedeniyle ´kurt adam´a dönüştü
Hintli öğrenci ender görülen bir hastalık nedeniyle ´kurt adam´a dönüştü
SPUTNIK NEWS
Kıbrıs´ta gayriresmi zirve hazırlığı
Kıbrıs´ta gayriresmi zirve hazırlığı
Deutsche Welle Türkçe
İtalya´da işçi sendikaları hükümeti protesto etti
İtalya´da işçi sendikaları hükümeti protesto etti
BBC TURKCE