Ankara
18 Ağustos 2018 Cumartesi
Bugün
Güneşli
31 °C
20 °C
Pazar
Güneşli
28 °C
18 °C
Pazartesi
Güneşli
28 °C
15 °C
DOLAR
5.9944
EURO
6.8267
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Her 4 Amerikalıdan biri mutlaka televizyonda görünüyor. (Sokakta her 4 kişiden 1 imza dağıtıyormuş düşünsenize) -Uyurken televizyon seyrederken yaktığımızdan daha fazla kalori yakıyoruz. (Demekli televizyonla uyutuluyoruz) -Bir karıncanın koku alma yet

İlginç Bilgiler 5
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
İran yaptırımlarının anlamı
GAZETE DUVAR
Tarih: 8.8.2018 18:19:19/ 8okunma / 0yorum

Aydın Selcen

Çarşamba, 8 Ağustos, 2018

İran yaptırımlarının anlamı
İran örneğinde, görünürde ABD yaptırım yoluyla İran´da rejim değişikliğini tetikleyebileceğini, olmadı hükümeti değiştirebileceğini, o da olmadı İran´ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen siyasetlerini ehlileştirebileceğini hesap ediyor. “Görünmezde” ise, Suudi Arabistan ve BAE ile Mısır´ı İsrail´in güvenlik kaygıları ekseninde hizaladı, Suriye yükünü de Rusya´ya devredip hem Ortadoğu´dan el etek çekmek, hem Ortadoğu´da tasarladığı istikrarı yerleştirmek yaklaşımını benimsiyor.
Başkan Trump, Obama döneminde 18 Ekim 2015 tarihinde yürürlüğe giren çok taraflı nükleer anlaşmayı (“JCPOA”) çöpe attı. Şimdi, İran´a yönelik tek taraflı ABD yaptırımlarının ilk bölümü 7 Ağustos ve ikinci bölümü 4 Kasım 2018 itibarıyla uygulanmaya başlıyor. Özellikle ikinci bölüm, İran´dan petrol ve doğalgaz alımı ile İran Merkez Bankası´yla iş yapmayı kısıtlaması bakımından Türkiye´yi ilgilendiriyor. Çünkü bu defa Türkiye´ye ayrıcalık tanınması öngörülmüyor. İran, Türkiye´nin birinci ham petrol ve ikinci doğal gaz tedarikçisi ülke.

JCPOA´nın tarafları İran ve BMGK´nin daimi beş üyesi ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Britanya ile Almanya (“P5+1”). Anlaşmanın P5+1 grubundan ABD dışında kalan beş imzacısı ABD´nin tek taraflı yaptırımlarını uymayacaklarını defaatle duyurmuşlardı. Son olarak, AB+3 (Almanya, Britanya, Fransa) Dışişleri Bakanları düzeyinde yaptıkları 6 Ağustos 2018 tarihli açıklamayla, UAEA´nın (16 Ocak 2016 tarihinden bu yana) İran´ı 11 kez denetlediğini ve anılan ülkenin JCPOA´yı ihlal etmediğini saptadığını vurguladı. ABD yaptırımları da, İran´ın silah yapma amaçlı nükleer faaliyetlere geri dönmesinden dolayı değil, Ortadoğu´daki istikrarsızlaştırıcı mevcudiyet ve siyasetini zorla durdurma hedefine yönelik.

Söz konusu açıklamada AB+3 ayrıca, İran´la petrol ve doğal gaz ticaretini sürdürmek, finans kanallarını açık tutmak, uluslararası anlaşmalar ile güvenliğe bağlılığı kanıtlamak ve İran halkını desteklemek saiklerini de vurguluyor. Esasen ABD Dışişleri Bakanı Pompeo da 22 Temmuz 2018 tarihinde Kaliforniya´da* yaptığı konuya ilişkin konuşmasında amacın İran halkını “40 yıldır iş başındaki kleptokrasi” rejiminden kurtarmak olduğunu dile getiriyor. Bu bakımdan belki ABD ile JCPOA´nin diğer imzacıları arasında hedef ayrılığı yok ancak yöntem ve vade farklılığı var.

Pompeo atıfta bulunduğum konuşmasında devamla, “İran rejimi içinde ılımlı siyasetçi lider bulmanın tek boynuzlu at aramaya benzediği, herhangi bir Hizbullah bağlantılı milisin aylık gelirinin Tahran´daki bir itfaiyecinin iki katı olduğu” gibi sert vurgularla, Ayetullah Hamaney dahil isim vererek pek çok üst düzey İranlı dini, siyasi ve askeri yöneticinin yasa dışı mal varlıklarını sıralıyor. İran konusunda geçtiğimiz günlerde uluslararası medyaya (kaynak gösterilmemek kaydıyla) konuşan ABD´li üst düzey yetkililer de şimdiden ülke sathına yayılan gösterilerde dış siyasetin değiştirilmesi ve mali kaynakların dışarıya değil içeriye ayrılması taleplerinin öne çıktığına dikkat çekiyor.

Burada klasik bir diplomasi çelişkisiyle karşı karşıya bulunulduğu söylenebilir: Sorun kaynağı ülkeyle (İran) iş yaparak, onu karşılıklı bağımlılık ve uluslararası kurallar çerçevesinde tutarak (“engagement”) mı, yoksa yaptırımlar (“sanctions”) yoluyla mı “hizaya getirmek” mümkün? Bu iki aracın doğru karışımı nerede? Yaptırımlar, cezalandırmak mı demek? Cezalandırma kötü niyetli kişilere mi halka mı yönelik? “Akıllı” yaptırım mümkün mü? Yaptırım, savaşı yahut mahcup tabirle “askeri müdahaleyi” önleyici seçenekse, ehven-i şer mi kabul edilmeli? Bu sorulara kolay yanıt verilemiyor.

ABD Hazine Bakanlığı´nın geçtiğimiz günlerde İçişleri Bakanı Soylu ve Adalet Bakanı Gül´e yaptırım uygulamasıyla gündeme gelen OFAC Dairesi halihazırda 145 İran bağlantılı kişiyi listesine almış durumda. İran´la iş yapmak demek, bu listeye alınmak riskini göze almak demek. Bu riski almak demek İran´la iş yapmak uğruna, ABD bağlantılı iş yapamamak ve o ülkedeki kaynaklarının bloke edilmesini göze almak demek. Bunun da ötesinde, ABD´nin yaptırım kararı alacağının duyulması dahi uygulama öncesinde pek çok uluslararası şirketi İran´la ilişkisini askıya almaya yöneltti.

Verili durumda, yani İran örneğinde, görünürde ABD yaptırım yoluyla İran´da rejim değişikliğini tetikleyebileceğini, olmadı hükümeti değiştirebileceğini, o da olmadı İran´ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen siyasetlerini ehlileştirebileceğini hesap ediyor. “Görünmezde” ise, Suudi Arabistan ve BAE ile Mısır´ı İsrail´in güvenlik kaygıları ekseninde hizaladı, Suriye yükünü de Rusya´ya devredip hem Ortadoğu´dan el etek çekmek, hem Ortadoğu´da tasarladığı istikrarı yerleştirmek yaklaşımını benimsiyor. Trump, Kuzey Kore modelinde olduğu gibi, İran´la arzu ettiği koşullarla kol bükerek masaya oturmak seçeneğini de dışlamıyor.

İşin Ankara´ya bakan ucu da girizgahta belirttiğim üzere oldukça sivri. AB+3 açıklaması, daha önce de deneyimlenen biçimde, kimi ağır sıklet Avrupa şirketlerini İran´la işlerini Türkiye kolları üzerinden yürütmeye yöneltebilir. Yahut Türkiye, AB+3 şemsiyesi altına sığınmak için diplomatik çaba gösterebilir. Yapılmaması gereken ise bir yandan ABD´ye dayılanıp, diğer yandan bulanık suda şark kurnazlığıyla balık avlamaya kalkışmak olur. “Yalnız süvari” pozu kesilecek zamanlarda değiliz. Brunson, Hakan Atilla, Halkbank, New York´ta yeni dava derken tik-tak işleyen İran yaptırımları sayacı umalım gözden kaçırılmıyordur.

*En geniş İran diasporası beş yüz bin nüfusla Kaliforniya´da bulunuyor.

Aydın Selcen

https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2018/08/08/iran-yaptirimlarinin-anlami/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: İran yaptırımlarının anlamı
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Erdoğan NATO´yu gözden çıkardı mı?
Erdoğan NATO´yu gözden çıkardı mı?
DW
Trump AB ile Türkiye´yi yakınlaştırdı
Trump AB ile Türkiye´yi yakınlaştırdı
BBC
Mevcut durum kısa vadede Türkiye, uzun vadede ise ABD için de zararlı
Mevcut durum kısa vadede Türkiye, uzun vadede ise ABD için de zararlı
BBC
Merkez Bankası neden bağımsız olmalı?
Merkez Bankası neden bağımsız olmalı?
DW
Tek sent borcu olmayan ülke Türkiye
Tek sent borcu olmayan ülke Türkiye
SPUTNIKNEWS
‘Türkiye Müttefik Olmaktan Uzaklaşıyor´
‘Türkiye Müttefik Olmaktan Uzaklaşıyor´
VOA
.Binlerce kadın oto tamirci, kadın motorlu kurye, kadın sıvacı ve nice ´kadın usta´ geliyor
.Binlerce kadın oto tamirci, kadın motorlu kurye, kadın sıvacı ve nice ´kadın usta´ geliyor
SPUTNIKNEWS
Türkiye ABD´ye daha bağımlı, karşı tedbir imkânları kısıtlı ve yetersiz
Türkiye ABD´ye daha bağımlı, karşı tedbir imkânları kısıtlı ve yetersiz
SPUTNIKNEWS
Boğazlar´dan Pekin´e yeni bir eksen kurulabilir
Boğazlar´dan Pekin´e yeni bir eksen kurulabilir
BBC
ABD iktidarın, sözlerini tutmamasından dolayı kızgın´
ABD iktidarın, sözlerini tutmamasından dolayı kızgın´
SPUTNIKNEWS
Türkiye, Brunson krizinde pazarlıklardan yana ilerlemek istiyor
Türkiye, Brunson krizinde pazarlıklardan yana ilerlemek istiyor
SPUTNIKNEWS
´İktidarlar, tehlikeyi tanımlamaktan bilhassa geri duruyorlar´
´İktidarlar, tehlikeyi tanımlamaktan bilhassa geri duruyorlar´
SPUTNIKNEWS
Ekonomistler önlemlere ne diyor?
Ekonomistler önlemlere ne diyor?
DW
Türkiye´de yaşananlar 1998 Asya Krizi´ne benziyor
Türkiye´de yaşananlar 1998 Asya Krizi´ne benziyor
BBC
İdlib kördüğümü: Türkiye´nin önündeki zor karar
İdlib kördüğümü: Türkiye´nin önündeki zor karar
BBC
Kur krizi, bankacılık krizine döner mi?
Kur krizi, bankacılık krizine döner mi?
DW
SWAP kısıtlaması
SWAP kısıtlaması
SPUTNIKNEWS
İşte Doları Son 1 Haftada Yükselişe Geçiren Sebepler
İşte Doları Son 1 Haftada Yükselişe Geçiren Sebepler
AMERİKALI TURK
"ABD ile krizde Ankara köşeye sıkıştı"
"ABD ile krizde Ankara köşeye sıkıştı"
DW
Sözler Uygulanmazsa Piyasa Çok Daha Kötü Etkilenir´
Sözler Uygulanmazsa Piyasa Çok Daha Kötü Etkilenir´
VOA
‘ABD Türkiye´yi Zayıf Noktasından Yakaladı´
‘ABD Türkiye´yi Zayıf Noktasından Yakaladı´
VOA
‘Krizden Çıkmak Artık Kolay Değil´
‘Krizden Çıkmak Artık Kolay Değil´
VOA
´IMF, Erdoğan hükümetinin sonu olur´
´IMF, Erdoğan hükümetinin sonu olur´
ARTI GERCEK
´Evanjeliklerle kriz, ABD ile bardağı taşıran son damla oldu´
´Evanjeliklerle kriz, ABD ile bardağı taşıran son damla oldu´
SPUTNIKNEWS
Finansal felaket
Finansal felaket
SPUTNIKNEWS
Türkiye ciddi bir finansal krize doğru ilerliyor
Türkiye ciddi bir finansal krize doğru ilerliyor
SPUTNIKNEWS
Aslı Erdoğan: Türkiye´de faşist bir rejim var
Aslı Erdoğan: Türkiye´de faşist bir rejim var
DW
Batı ile kavgalı Türkiye Rusya´yı mutlu ediyor
Batı ile kavgalı Türkiye Rusya´yı mutlu ediyor
DW
Dolar/TL kuru yeniden yükselişte: Kur şoku nedir, ekonomiyi nasıl etkiler?
Dolar/TL kuru yeniden yükselişte: Kur şoku nedir, ekonomiyi nasıl etkiler?
BBC
‘Brunson´un gerçekten serbest kalmasını isteyen ABD böyle davranmazdı‘
‘Brunson´un gerçekten serbest kalmasını isteyen ABD böyle davranmazdı‘
SPUTNİK NEWS