Ankara
15 Aralık 2018 Cumartesi
Bugün
Bulutlu
7 °C
3 °C
Pazar
Fırtına
8 °C
2 °C
Pazartesi
Bulutlu
8 °C
3 °C
DOLAR
5.3710
EURO
6.0755
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Kelebekler ayaklarıyla tat alırlar. -Kadınlar erkeklere oranla 2 kat fazla göz kırpar.(Çok yalan söyledikleri için olmasın) -İnsan vücudundaki en güçlü kas dildir. -Gözleri açık tutarak hapşırmak imkansızdır. (Bir rivayete görede gözleri açık hapşırı

İlginç Bilgiler 2
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
İran yaptırımlarının anlamı
GAZETE DUVAR
Tarih: 8.8.2018 18:19:19/ 71okunma / 0yorum

Aydın Selcen

Çarşamba, 8 Ağustos, 2018

İran yaptırımlarının anlamı
İran örneğinde, görünürde ABD yaptırım yoluyla İran´da rejim değişikliğini tetikleyebileceğini, olmadı hükümeti değiştirebileceğini, o da olmadı İran´ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen siyasetlerini ehlileştirebileceğini hesap ediyor. “Görünmezde” ise, Suudi Arabistan ve BAE ile Mısır´ı İsrail´in güvenlik kaygıları ekseninde hizaladı, Suriye yükünü de Rusya´ya devredip hem Ortadoğu´dan el etek çekmek, hem Ortadoğu´da tasarladığı istikrarı yerleştirmek yaklaşımını benimsiyor.
Başkan Trump, Obama döneminde 18 Ekim 2015 tarihinde yürürlüğe giren çok taraflı nükleer anlaşmayı (“JCPOA”) çöpe attı. Şimdi, İran´a yönelik tek taraflı ABD yaptırımlarının ilk bölümü 7 Ağustos ve ikinci bölümü 4 Kasım 2018 itibarıyla uygulanmaya başlıyor. Özellikle ikinci bölüm, İran´dan petrol ve doğalgaz alımı ile İran Merkez Bankası´yla iş yapmayı kısıtlaması bakımından Türkiye´yi ilgilendiriyor. Çünkü bu defa Türkiye´ye ayrıcalık tanınması öngörülmüyor. İran, Türkiye´nin birinci ham petrol ve ikinci doğal gaz tedarikçisi ülke.

JCPOA´nın tarafları İran ve BMGK´nin daimi beş üyesi ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Britanya ile Almanya (“P5+1”). Anlaşmanın P5+1 grubundan ABD dışında kalan beş imzacısı ABD´nin tek taraflı yaptırımlarını uymayacaklarını defaatle duyurmuşlardı. Son olarak, AB+3 (Almanya, Britanya, Fransa) Dışişleri Bakanları düzeyinde yaptıkları 6 Ağustos 2018 tarihli açıklamayla, UAEA´nın (16 Ocak 2016 tarihinden bu yana) İran´ı 11 kez denetlediğini ve anılan ülkenin JCPOA´yı ihlal etmediğini saptadığını vurguladı. ABD yaptırımları da, İran´ın silah yapma amaçlı nükleer faaliyetlere geri dönmesinden dolayı değil, Ortadoğu´daki istikrarsızlaştırıcı mevcudiyet ve siyasetini zorla durdurma hedefine yönelik.

Söz konusu açıklamada AB+3 ayrıca, İran´la petrol ve doğal gaz ticaretini sürdürmek, finans kanallarını açık tutmak, uluslararası anlaşmalar ile güvenliğe bağlılığı kanıtlamak ve İran halkını desteklemek saiklerini de vurguluyor. Esasen ABD Dışişleri Bakanı Pompeo da 22 Temmuz 2018 tarihinde Kaliforniya´da* yaptığı konuya ilişkin konuşmasında amacın İran halkını “40 yıldır iş başındaki kleptokrasi” rejiminden kurtarmak olduğunu dile getiriyor. Bu bakımdan belki ABD ile JCPOA´nin diğer imzacıları arasında hedef ayrılığı yok ancak yöntem ve vade farklılığı var.

Pompeo atıfta bulunduğum konuşmasında devamla, “İran rejimi içinde ılımlı siyasetçi lider bulmanın tek boynuzlu at aramaya benzediği, herhangi bir Hizbullah bağlantılı milisin aylık gelirinin Tahran´daki bir itfaiyecinin iki katı olduğu” gibi sert vurgularla, Ayetullah Hamaney dahil isim vererek pek çok üst düzey İranlı dini, siyasi ve askeri yöneticinin yasa dışı mal varlıklarını sıralıyor. İran konusunda geçtiğimiz günlerde uluslararası medyaya (kaynak gösterilmemek kaydıyla) konuşan ABD´li üst düzey yetkililer de şimdiden ülke sathına yayılan gösterilerde dış siyasetin değiştirilmesi ve mali kaynakların dışarıya değil içeriye ayrılması taleplerinin öne çıktığına dikkat çekiyor.

Burada klasik bir diplomasi çelişkisiyle karşı karşıya bulunulduğu söylenebilir: Sorun kaynağı ülkeyle (İran) iş yaparak, onu karşılıklı bağımlılık ve uluslararası kurallar çerçevesinde tutarak (“engagement”) mı, yoksa yaptırımlar (“sanctions”) yoluyla mı “hizaya getirmek” mümkün? Bu iki aracın doğru karışımı nerede? Yaptırımlar, cezalandırmak mı demek? Cezalandırma kötü niyetli kişilere mi halka mı yönelik? “Akıllı” yaptırım mümkün mü? Yaptırım, savaşı yahut mahcup tabirle “askeri müdahaleyi” önleyici seçenekse, ehven-i şer mi kabul edilmeli? Bu sorulara kolay yanıt verilemiyor.

ABD Hazine Bakanlığı´nın geçtiğimiz günlerde İçişleri Bakanı Soylu ve Adalet Bakanı Gül´e yaptırım uygulamasıyla gündeme gelen OFAC Dairesi halihazırda 145 İran bağlantılı kişiyi listesine almış durumda. İran´la iş yapmak demek, bu listeye alınmak riskini göze almak demek. Bu riski almak demek İran´la iş yapmak uğruna, ABD bağlantılı iş yapamamak ve o ülkedeki kaynaklarının bloke edilmesini göze almak demek. Bunun da ötesinde, ABD´nin yaptırım kararı alacağının duyulması dahi uygulama öncesinde pek çok uluslararası şirketi İran´la ilişkisini askıya almaya yöneltti.

Verili durumda, yani İran örneğinde, görünürde ABD yaptırım yoluyla İran´da rejim değişikliğini tetikleyebileceğini, olmadı hükümeti değiştirebileceğini, o da olmadı İran´ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen siyasetlerini ehlileştirebileceğini hesap ediyor. “Görünmezde” ise, Suudi Arabistan ve BAE ile Mısır´ı İsrail´in güvenlik kaygıları ekseninde hizaladı, Suriye yükünü de Rusya´ya devredip hem Ortadoğu´dan el etek çekmek, hem Ortadoğu´da tasarladığı istikrarı yerleştirmek yaklaşımını benimsiyor. Trump, Kuzey Kore modelinde olduğu gibi, İran´la arzu ettiği koşullarla kol bükerek masaya oturmak seçeneğini de dışlamıyor.

İşin Ankara´ya bakan ucu da girizgahta belirttiğim üzere oldukça sivri. AB+3 açıklaması, daha önce de deneyimlenen biçimde, kimi ağır sıklet Avrupa şirketlerini İran´la işlerini Türkiye kolları üzerinden yürütmeye yöneltebilir. Yahut Türkiye, AB+3 şemsiyesi altına sığınmak için diplomatik çaba gösterebilir. Yapılmaması gereken ise bir yandan ABD´ye dayılanıp, diğer yandan bulanık suda şark kurnazlığıyla balık avlamaya kalkışmak olur. “Yalnız süvari” pozu kesilecek zamanlarda değiliz. Brunson, Hakan Atilla, Halkbank, New York´ta yeni dava derken tik-tak işleyen İran yaptırımları sayacı umalım gözden kaçırılmıyordur.

*En geniş İran diasporası beş yüz bin nüfusla Kaliforniya´da bulunuyor.

Aydın Selcen

https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2018/08/08/iran-yaptirimlarinin-anlami/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: İran yaptırımlarının anlamı
N´olcak 2019´da bu dünyanın hali?
N´olcak 2019´da bu dünyanın hali?
ACIK GAZETE
Fırat´ın doğusundaki harekatın kapsamı ne olacak?
Fırat´ın doğusundaki harekatın kapsamı ne olacak?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Fırat´ın doğusunda Türkiye´yi ne bekliyor?
Fırat´ın doğusunda Türkiye´yi ne bekliyor?
BBC TURKCE
Huawei veliahtının tutuklanması
Huawei veliahtının tutuklanması
EURO NEWS
Sarı Yelekliler-Gezi benzetmesi ne kadar doğru?
Sarı Yelekliler-Gezi benzetmesi ne kadar doğru?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Muhalefetin "Ankara" imtihanı
Muhalefetin "Ankara" imtihanı
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Enflasyon alışveriş olmadığı için, cari açık ithalat yapacak para kalmadığı için düştü
Enflasyon alışveriş olmadığı için, cari açık ithalat yapacak para kalmadığı için düştü
SPUTNIKNEWS
´Sarı Yelekliler sadece Fransa´ya özgü değil, AB´nin sorunu´
´Sarı Yelekliler sadece Fransa´ya özgü değil, AB´nin sorunu´
SPUTNIKNEWS
Sarı yeleklilerin kim olduğunu anlamak için daha çok erken
Sarı yeleklilerin kim olduğunu anlamak için daha çok erken
SPUTNIKNEWS
Orta Doğu´da ´yeni güç ekseni´ mücadelesi: Katar hangi hesapları yapıyor?
Orta Doğu´da ´yeni güç ekseni´ mücadelesi: Katar hangi hesapları yapıyor?
BBC TURKCE
Türkiye´nin büyüme performansı: ´Stagflasyona çeyrek kaldı´
Türkiye´nin büyüme performansı: ´Stagflasyona çeyrek kaldı´
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Orta Doğu´da eksen arayışlarının merkezi Suriye
Orta Doğu´da eksen arayışlarının merkezi Suriye
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Angela Merkel: Kökleri, kariyeri, kişiliği, siyaseti ve mirası
Angela Merkel: Kökleri, kariyeri, kişiliği, siyaseti ve mirası
EURO NEWS
Türkiye´de vatandaşlar döviz kurlarının değişimini doğru tahmin ediyor
Türkiye´de vatandaşlar döviz kurlarının değişimini doğru tahmin ediyor
EURO NEWS
Yargı reformu derken?
Yargı reformu derken?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Merkel Başbakan kalacak
Merkel Başbakan kalacak
SIZE HABER
Merkel´in halefi Türkiye´ye yönelik politikaları nasıl etkileyecek?
Merkel´in halefi Türkiye´ye yönelik politikaları nasıl etkileyecek?
SIZE HABER
Deniz suyu seviyeleri dünya çapında 7 metre yükselebilir
Deniz suyu seviyeleri dünya çapında 7 metre yükselebilir
T24
"Biz magazin nedir, bilmeyiz!"
"Biz magazin nedir, bilmeyiz!"
T24
´Rakı ve yaşam tarzı siyaseti artık bitti´
´Rakı ve yaşam tarzı siyaseti artık bitti´
SPUTNIKNEWS
Beş yılın ardından neden Gezi direnişi?
Beş yılın ardından neden Gezi direnişi?
GAZETE DUVAR
Dinden Bıkmak ve Bıktırmak
Dinden Bıkmak ve Bıktırmak
KITALAR ARASI
TÜİK´in enflasyon rakamları gerçekçi mi?
TÜİK´in enflasyon rakamları gerçekçi mi?
YESİL GAZETE
Yapay Zeka; İlaç mı, Zehir mi?
Yapay Zeka; İlaç mı, Zehir mi?
DUNYALILAR
İnsansızlıktan Üşürken
İnsansızlıktan Üşürken
DUNYALILAR
´Fransa´daki gerçek anlamıyla halk hareketi,
´Fransa´daki gerçek anlamıyla halk hareketi,
SPUTNIKNEWS
´ABD Kongresi´nde Türkiye dostları çoğalmadı´
´ABD Kongresi´nde Türkiye dostları çoğalmadı´
SPUTNIKNEWS
´Trump´ın Erdoğan´la resmi görüşmeyi iptal etmesi,
´Trump´ın Erdoğan´la resmi görüşmeyi iptal etmesi,
SPUTNIK NEWS
Küresel ısınma: Geç kalıyoruz
Küresel ısınma: Geç kalıyoruz
LONDRA GAZETE
Türkiye ve Venezuela neden yakınlaştı?
Türkiye ve Venezuela neden yakınlaştı?
BBC TURKCE