21 Mart 2019 Perşembe
DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Günümüzde evlenenlerin yüzde ellisi boşanmaktadır. (Bak bunu duyduğum iyi oldu ben zaten evlenmiyecem böylece kamçılamış oldum bu sözlerle) -Rodin’in ünlü ‘düşününen adam’ heykeli aslında İtalyan şair dante’nin portresidir. -Uranüs çıplak gözle görülen

İlginç Bilgiler 4
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
İran yaptırımlarının anlamı
GAZETE DUVAR
Tarih: 8.8.2018 18:19:19/ 94okunma / 0yorum

Aydın Selcen

Çarşamba, 8 Ağustos, 2018

İran yaptırımlarının anlamı
İran örneğinde, görünürde ABD yaptırım yoluyla İran´da rejim değişikliğini tetikleyebileceğini, olmadı hükümeti değiştirebileceğini, o da olmadı İran´ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen siyasetlerini ehlileştirebileceğini hesap ediyor. “Görünmezde” ise, Suudi Arabistan ve BAE ile Mısır´ı İsrail´in güvenlik kaygıları ekseninde hizaladı, Suriye yükünü de Rusya´ya devredip hem Ortadoğu´dan el etek çekmek, hem Ortadoğu´da tasarladığı istikrarı yerleştirmek yaklaşımını benimsiyor.
Başkan Trump, Obama döneminde 18 Ekim 2015 tarihinde yürürlüğe giren çok taraflı nükleer anlaşmayı (“JCPOA”) çöpe attı. Şimdi, İran´a yönelik tek taraflı ABD yaptırımlarının ilk bölümü 7 Ağustos ve ikinci bölümü 4 Kasım 2018 itibarıyla uygulanmaya başlıyor. Özellikle ikinci bölüm, İran´dan petrol ve doğalgaz alımı ile İran Merkez Bankası´yla iş yapmayı kısıtlaması bakımından Türkiye´yi ilgilendiriyor. Çünkü bu defa Türkiye´ye ayrıcalık tanınması öngörülmüyor. İran, Türkiye´nin birinci ham petrol ve ikinci doğal gaz tedarikçisi ülke.

JCPOA´nın tarafları İran ve BMGK´nin daimi beş üyesi ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Britanya ile Almanya (“P5+1”). Anlaşmanın P5+1 grubundan ABD dışında kalan beş imzacısı ABD´nin tek taraflı yaptırımlarını uymayacaklarını defaatle duyurmuşlardı. Son olarak, AB+3 (Almanya, Britanya, Fransa) Dışişleri Bakanları düzeyinde yaptıkları 6 Ağustos 2018 tarihli açıklamayla, UAEA´nın (16 Ocak 2016 tarihinden bu yana) İran´ı 11 kez denetlediğini ve anılan ülkenin JCPOA´yı ihlal etmediğini saptadığını vurguladı. ABD yaptırımları da, İran´ın silah yapma amaçlı nükleer faaliyetlere geri dönmesinden dolayı değil, Ortadoğu´daki istikrarsızlaştırıcı mevcudiyet ve siyasetini zorla durdurma hedefine yönelik.

Söz konusu açıklamada AB+3 ayrıca, İran´la petrol ve doğal gaz ticaretini sürdürmek, finans kanallarını açık tutmak, uluslararası anlaşmalar ile güvenliğe bağlılığı kanıtlamak ve İran halkını desteklemek saiklerini de vurguluyor. Esasen ABD Dışişleri Bakanı Pompeo da 22 Temmuz 2018 tarihinde Kaliforniya´da* yaptığı konuya ilişkin konuşmasında amacın İran halkını “40 yıldır iş başındaki kleptokrasi” rejiminden kurtarmak olduğunu dile getiriyor. Bu bakımdan belki ABD ile JCPOA´nin diğer imzacıları arasında hedef ayrılığı yok ancak yöntem ve vade farklılığı var.

Pompeo atıfta bulunduğum konuşmasında devamla, “İran rejimi içinde ılımlı siyasetçi lider bulmanın tek boynuzlu at aramaya benzediği, herhangi bir Hizbullah bağlantılı milisin aylık gelirinin Tahran´daki bir itfaiyecinin iki katı olduğu” gibi sert vurgularla, Ayetullah Hamaney dahil isim vererek pek çok üst düzey İranlı dini, siyasi ve askeri yöneticinin yasa dışı mal varlıklarını sıralıyor. İran konusunda geçtiğimiz günlerde uluslararası medyaya (kaynak gösterilmemek kaydıyla) konuşan ABD´li üst düzey yetkililer de şimdiden ülke sathına yayılan gösterilerde dış siyasetin değiştirilmesi ve mali kaynakların dışarıya değil içeriye ayrılması taleplerinin öne çıktığına dikkat çekiyor.

Burada klasik bir diplomasi çelişkisiyle karşı karşıya bulunulduğu söylenebilir: Sorun kaynağı ülkeyle (İran) iş yaparak, onu karşılıklı bağımlılık ve uluslararası kurallar çerçevesinde tutarak (“engagement”) mı, yoksa yaptırımlar (“sanctions”) yoluyla mı “hizaya getirmek” mümkün? Bu iki aracın doğru karışımı nerede? Yaptırımlar, cezalandırmak mı demek? Cezalandırma kötü niyetli kişilere mi halka mı yönelik? “Akıllı” yaptırım mümkün mü? Yaptırım, savaşı yahut mahcup tabirle “askeri müdahaleyi” önleyici seçenekse, ehven-i şer mi kabul edilmeli? Bu sorulara kolay yanıt verilemiyor.

ABD Hazine Bakanlığı´nın geçtiğimiz günlerde İçişleri Bakanı Soylu ve Adalet Bakanı Gül´e yaptırım uygulamasıyla gündeme gelen OFAC Dairesi halihazırda 145 İran bağlantılı kişiyi listesine almış durumda. İran´la iş yapmak demek, bu listeye alınmak riskini göze almak demek. Bu riski almak demek İran´la iş yapmak uğruna, ABD bağlantılı iş yapamamak ve o ülkedeki kaynaklarının bloke edilmesini göze almak demek. Bunun da ötesinde, ABD´nin yaptırım kararı alacağının duyulması dahi uygulama öncesinde pek çok uluslararası şirketi İran´la ilişkisini askıya almaya yöneltti.

Verili durumda, yani İran örneğinde, görünürde ABD yaptırım yoluyla İran´da rejim değişikliğini tetikleyebileceğini, olmadı hükümeti değiştirebileceğini, o da olmadı İran´ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen siyasetlerini ehlileştirebileceğini hesap ediyor. “Görünmezde” ise, Suudi Arabistan ve BAE ile Mısır´ı İsrail´in güvenlik kaygıları ekseninde hizaladı, Suriye yükünü de Rusya´ya devredip hem Ortadoğu´dan el etek çekmek, hem Ortadoğu´da tasarladığı istikrarı yerleştirmek yaklaşımını benimsiyor. Trump, Kuzey Kore modelinde olduğu gibi, İran´la arzu ettiği koşullarla kol bükerek masaya oturmak seçeneğini de dışlamıyor.

İşin Ankara´ya bakan ucu da girizgahta belirttiğim üzere oldukça sivri. AB+3 açıklaması, daha önce de deneyimlenen biçimde, kimi ağır sıklet Avrupa şirketlerini İran´la işlerini Türkiye kolları üzerinden yürütmeye yöneltebilir. Yahut Türkiye, AB+3 şemsiyesi altına sığınmak için diplomatik çaba gösterebilir. Yapılmaması gereken ise bir yandan ABD´ye dayılanıp, diğer yandan bulanık suda şark kurnazlığıyla balık avlamaya kalkışmak olur. “Yalnız süvari” pozu kesilecek zamanlarda değiliz. Brunson, Hakan Atilla, Halkbank, New York´ta yeni dava derken tik-tak işleyen İran yaptırımları sayacı umalım gözden kaçırılmıyordur.

*En geniş İran diasporası beş yüz bin nüfusla Kaliforniya´da bulunuyor.

Aydın Selcen

https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2018/08/08/iran-yaptirimlarinin-anlami/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: İran yaptırımlarının anlamı
Trump´ın Suriye sürprizi
Trump´ın Suriye sürprizi
LONDRA GAZETE
Ben de halümce Bedreddinem…
Ben de halümce Bedreddinem…
ACIK GAZETE
 Alnının akıyla gazeteci
Alnının akıyla gazeteci
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Türkiye´nin Fırat´ın doğusuna yapmayı planladığı operasyon seçimler öncesinde bir tiyatro
Türkiye´nin Fırat´ın doğusuna yapmayı planladığı operasyon seçimler öncesinde bir tiyatro
SPUTNIK NEWS
‘Trump çekilme kararını niye aldı?
‘Trump çekilme kararını niye aldı?
SPUTNIK NEWS
ABD´nin Suriye´den çekilmesi Türkiye´nin başarısıdır
ABD´nin Suriye´den çekilmesi Türkiye´nin başarısıdır
SPUTNIK NEWS
Dünya ve Türkiye ekonomisini 2019´da ne bekliyor?
Dünya ve Türkiye ekonomisini 2019´da ne bekliyor?
SPUTNIK NEWS
´AKP ekonomideki derin bunalımı halka ödetecek´
´AKP ekonomideki derin bunalımı halka ödetecek´
ARTIGERÇEK
Türkiye ekonomisi, içinde bulunduğu labirentten bir türlü çıkamıyor
Türkiye ekonomisi, içinde bulunduğu labirentten bir türlü çıkamıyor
T24
ABD´nin Suriye´den çekilmesi büyük bir hata
ABD´nin Suriye´den çekilmesi büyük bir hata
SIZE HABER
Türkiye ve Suriye mesajları ne anlama geliyor?
Türkiye ve Suriye mesajları ne anlama geliyor?
SPUTNIKNEWS
ABD çekiliyor, Suriye´de kartlar yeniden dağıtılıyor
ABD çekiliyor, Suriye´de kartlar yeniden dağıtılıyor
BBC TURKCE
ABD´nin ardından Türkiye´ye de yol görünebilir
ABD´nin ardından Türkiye´ye de yol görünebilir
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Ne Kadar Ekmek, O Kadar Köfte Üniversitesi (NKEOKKÜ)
Ne Kadar Ekmek, O Kadar Köfte Üniversitesi (NKEOKKÜ)
T24
 Erdoğan´ın amacı 40 gün kazanmak
Erdoğan´ın amacı 40 gün kazanmak
ABC GAZETESİ
Askerlerin Suriye´den Çekilmesi Türkiye´nin Güvenliği İçin Kötü´
Askerlerin Suriye´den Çekilmesi Türkiye´nin Güvenliği İçin Kötü´
AMERİKANIN SESİ
Suriye´den Çekilme Kararı Ne Anlama Geliyor?
Suriye´den Çekilme Kararı Ne Anlama Geliyor?
AMERİKANIN SESİ
‘Türkiye, ABD´ye diz çöktürdü´
‘Türkiye, ABD´ye diz çöktürdü´
SPUTNIKNEWS
2019: Bazı önemli sorunlar
2019: Bazı önemli sorunlar
LONDRA GAZETE
Erdoğan Fatih Portakal´ı Neden Hedef Aldı?
Erdoğan Fatih Portakal´ı Neden Hedef Aldı?
AMERİKANIN SESİ
Troller, erkekler…
Troller, erkekler…
Deutsche Welle Türkçe
Ankara´daki tren kazasının olası nedenleri
Ankara´daki tren kazasının olası nedenleri
SPUTNIK NEWS
N´olcak 2019´da bu dünyanın hali?
N´olcak 2019´da bu dünyanın hali?
ACIK GAZETE
Fırat´ın doğusundaki harekatın kapsamı ne olacak?
Fırat´ın doğusundaki harekatın kapsamı ne olacak?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Fırat´ın doğusunda Türkiye´yi ne bekliyor?
Fırat´ın doğusunda Türkiye´yi ne bekliyor?
BBC TURKCE
Huawei veliahtının tutuklanması
Huawei veliahtının tutuklanması
EURO NEWS
Sarı Yelekliler-Gezi benzetmesi ne kadar doğru?
Sarı Yelekliler-Gezi benzetmesi ne kadar doğru?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Muhalefetin "Ankara" imtihanı
Muhalefetin "Ankara" imtihanı
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Enflasyon alışveriş olmadığı için, cari açık ithalat yapacak para kalmadığı için düştü
Enflasyon alışveriş olmadığı için, cari açık ithalat yapacak para kalmadığı için düştü
SPUTNIKNEWS
´Sarı Yelekliler sadece Fransa´ya özgü değil, AB´nin sorunu´
´Sarı Yelekliler sadece Fransa´ya özgü değil, AB´nin sorunu´
SPUTNIKNEWS