19 Ocak 2019 Cumartesi
DOLAR
5.3429
EURO
6.0908
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
BUNLARI BİLİYORMUSUNUZ? -Hapşırdığınız zaman kalbinizde dahil olmak üzere bütün vücut fonksiyonlarınız bir an için durur. (Ya bi kez griptim hesapladım 120 kez hapşırmışım demek ki kalbim 1 dakika durmuş o gün) -Eiffel kulesinin tepesine çıkana kadar

İlginç Bilgiler
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÇULIMLAR
RUVR.RU
Tarih: 8.1.2019 16:27:42/ 18okunma / 0yorum

ÇULIMLAR

 

ÇULIMLAR, ya da Çulım Türkleri (kendilerine verdikleri isim: Çulım insanları), Rusya Federasyonu´nun Türkçe konuşan halkı. Tomsk Bölgesi (Batı Sibirya) Çulım Nehri havzasında yaşarlar. Toplam nüfusları yaklaşık 500 kişidir. Altay Ailesi, Türk Grubu´na giren Çulım-Türkçe dilinde konuşurlar. Çulımların kökeni Güney Sibirya´nın Kızıllar, Selkuplar, Ob ve Tomsk Tatarları, Ketler gibi Türkçe konuşan boylara dayanır. Bazı Moğol izlerine de rastlanır. Eski çağlarda Çulımların yerleşim yerleri nehir ve göl kıyılarında bulunurdu. Bu ana geçim kaynaklarından biri olan balıkçılık ile ilgilidir. Kışın avcılık yaptıklara alanlara taşınırlardı. 20. yy başında avcılık genel olarak ticaret amacıyla kürk hayvanları üzerine yoğunlaşmıştır. Yenebilir ve ilaç yerine kullanılan bitki toplayıcılığı, sedir çamı fıstığı üretimi, yaş ağaç kabuğunda hasır, beryoza kabuğu, ısırgan otu ve kenevir (dokumada kullanmak için) üretimi yapılırdı, yemiş toplanırdı. Ev zanaatları arasında dokuma, iplik, ağ, kap (beryoza kabuğu, ahşap ya da sopalardan örme) üretimi, kayık, kayak, kızak yapımı, deri işlemeciliği bulunurdu. Modern Çulımların büyük bir bölümü tarım ve ormancılık sanayiinde çalışmaktadır. Geleneksel yerleşim yerleri (uluslar) yaz ve kışlık olarak ayrılırdı. Yazlık yerleşim yerlerinde tarım, hayvan gütme, balıkçılık, kış yerleşim yerlerinde ise avcılıkla uğraşırlardı. Bunlar yerlerini 20. yy başına doğru hala mevcut olan kalıcı yerleşim yerlerine bırakmışlardır.

 

Çulımlar ana dilini yeniden geliştiriyorlar

 

Çulımlardan birçoğu Tayga´da Krasnoyarsk bölgesindeki Paseçnoye köyünde oturuyor. Ama birkaç yıl önce orada Çulımca konuşmaları çok az duyulurdu. Ana dili az konuşulurdu.

Çulımlardan birçoğu Tayga´da Krasnoyarsk bölgesindeki Paseçnoye köyünde oturuyor. Ama birkaç yıl önce orada Çulımca konuşmaları çok az duyulurdu. Ana dili az konuşulurdu. Çünkü Çulımlar çoğunlukla Rusça konuşuyorlar ve ana dilini pek iyi bilmiyorlar. Paseçnoye köyünde halkının kültüründeki bu boşluğu doldurup ana dilini geliştirmeye karar verdiler. Aktivist grubunun başkanlığını Çulım kökenli yerli Alexander Kindyakov üstendi.

O şunu anlatıyor: ‘Dilimizin yazısı yok, bu çok kötü, çünkü günümüzde gençler ana dilini bilmez oldu. Ama onlardan çoğu onu öğrenmek isterdi. Çulım olurken milliyeti varken ana dili yok olur mu? Hiç doğru değil!´

Çocuklar için Alexander Kindyakov eşsiz ana dili ders kitabını yazdı. Hiç te kolay olmadı: kelimeleri Çulım diline çevirip yazdı, kitaplar ve dergilerden resimleri kesip ev yapımı ders kitabına yapıştırdı. Kindyakov tüm isteyenlere Çulımca derslerini parasız veriyor. Paseçnoye köyünün sakinlerinin ana dilini kurtarmalarına Tomsk Üniversitesinin yüksek lisans öğrencileri yardım ediyorlar. Alexander Kindyakov ile beraber onlar çok zor olan işi gerçekleştirdiler – yüzden fazla yıldır ortadan kaybolan ve kendi yazısı hiç olmıyan dilin sözlüğünü basına hazırladılar. Sibirya´nın yerli küçük halkları Derneği Çulım dili sözlüğünün ilk basımı için aktivistlere kağıt ve gereken donatım hediye etti.

Paseçnoye´de Çulım dilinin ikinci doğumu münasebetiyle geleneksel halk kutlamaları düzenlendi. Etkinlikler Aypan adını taşıyan (Aypan – bereketli ay, zengin adam anlamına gelir) Çulımların geleneksel bayramına da bağlıydı. Bu gün tüm gelip geçenlere aile bereketi ve zenginliği dilenir.
Tamamını oku: http://turkish.ruvr.ru/2012_05_12/Chulimlar-ana-dilini-yeniden-gelishtiriyorlar/

 

Çulımların kökeni

 

© alashara.org

Bu halkın kendilerine verdikleri isim Çulımlar şeklindedir. Ayrıca Tomsk Karagasları, Çulım insanları, Çulım Tatarları, Çulım Türkleri, Çulım Hakasları gibi isimler de kullanılır.

Bu halkın kendilerine verdikleri isim Çulımlar şeklindedir. Ayrıca Tomsk Karagasları, Çulım insanları, Çulım Tatarları, Çulım Türkleri, Çulım Hakasları gibi isimler de kullanılır. Bu isim Obi Nehri´ne dökülen nehirlerden biri olan Çulım Nehri´nden gelmektedir. Çulımlar bu nehrin orta ve alt bölümlerinde yaşamaktadırlar. Çulım dili Altay dil ailesinin, Türk kolu, Uygur grubuna girer.

Çulımlar, etnik bir Hakas grubu olan Kızıllar, Fin-Ugor ailesinden Samodi halkı Selkuplar ve Sibirya Tatarları gibi Güney Sibirya´nın diğer Türkçe konuşan halkları ile tarih ve akrabalık bağları içinde olmuşlardır.

Çulımların kökeninde esasen Selkup olmak üzere Samodi izlerine, Ket gruplarına, hatta Moğol izlerine rastlanır. Türkler Çulıma´a M.S. II. Bin yılın ikinci yarısında, çoğunlukla Güney Sibirya´dan olmak üzere gelirler. Araştırmacılar Çulım etnosunu oluşturan şu ana grupları ortaya çıkarmışlardır: tele-uygur, kidan (moğol), sibir-tatar, teleut, yenisey-kırgız. Çulımların küçük bir bölümü 16-18 yy´larda Sibirya´nın Rusya´ya dahil edilmesinden sonra Ruslar, ayrıca Kızıllar ve Sibirya Tatarları tarafından asimile edilmişlerdi. Diğerleri ise 17. yy´dan başlayarak natürel vergi ödeyen insanlar olarak değişik yönetimler altında toplanmışlardır ki bu yönetimler 20. yy başına kadar mavcut olmuşlardır.

Suok denilen soya dayalı toplum 17-18. yy´larda Yon denilen bölge-komşu topluluğuna dönüşmüştür. Babaerkil aile 19.yy´da yerini küçük, tek eşli aileye bırakmıştır. 19. yy sonuna ve 20. yy başına kadar bazı babaerkil yerleşim yerlerinde erkek iktidarı korunmuştur. Aile hayatında ve seyrek denilemeyecek derecede toplum hayatında kadın erkek ile eşit haklara sahipti. Modern aile iki-üç nesilin birarada yaşadığı bir yapıya sahiptir.

Çulımların kültürü güney tayga şartlarında şekillenmiştir. Geleneksel folklor, Kuzey Altaylar, Hakaslar ve Şorların sanatına benzer ahşap malzemeler, ağaç kabukları, kumaş ve deri üzerine desen bezeme işleme geleneği muhafaza edilmiştir. Ruslardan pencere çerçeveleri ve denizlikleri süslemelerini ve bir çok bezeme motiflerini almışlardır.
Tamamını oku: http://turkish.ruvr.ru/2012_11_28/culimlarin-kokeni/

 

Tomsk Bölgesi

 

© ecodelo.org

Çulımların yaşadıkları bölgeden bahsedeceğiz. Burası, Batı Sibirya´da bulunan Tomsk Bölgesi´dir.

Çulımların yaşadıkları bölgeden bahsedeceğiz. Burası, Batı Sibirya´da bulunan Tomsk Bölgesi´dir.

Tomsk Bölgesi (idari merkez – Tomsk şehri), batı ve kuzeyde Tümen Bölgesi, güneyde Kemerovo ve Novosibirsk Bölgeleri, batıda Omsk Bölgesi, doğuda ise Krasnoyarsk Eyaleti ile komşudur. Bölgenin kuzey – güney istikametinde uzunluğu 600 km, batı-doğu istikametinde uzunluğu 780 km´dir. İklimi karasaldır.

Bölge topraklarının büyük bir kısmı tayga ve bataklık olmasından dolayı ulaşımı zordur. Bölge alanının %63´nü ormanlar kaplar. Tomsk Bölgesi´nde toplam alanı 53 bin kilometrekare ile dünyanın büyük bataklıklarından biri olan Vasüganskoye Bataklığı bulunmaktadır.

Ormanlar bölgenin en kayda değer doğal zenginliğidir. Orman ürünleri yanı sıra sedir fıstığı, mantar, yemiş ve şifalı otlar üretimi üzerine de çalışılmaktadır.

Tomsk Bölgesi petrol, doğal gaz, demir grubu ve renkli metaller, Rusya´daki rezervleri birinci sırada olan linyit, Rusya rezervleri bakımından ikinci sırada turba bakımından da oldukça zengindir. Bölge´de Bakçarskoye demir yatakları bulunur. Burası Rusya´daki demir hammaddesinin %57´ni sağlar ve dünyanın en büyük demir yatkalarından biridir. Bunların dışında kil, kum, kireçtaşı, şist, çakıl gibi inşaat malzemelerinin de çıkarıldığı çok sayıda yatak Tomsk Bölgesi´nde yeralır.

Sanayi sektörleri arasında petrol çıkarma, kimya ve petrokimya dahil olmak üzere yakıt, makina üretimi ve orman ürünleri işleme gelişmiş olanlardır.

Tarım ve hayvancılık alanında ise süt ve et üretimi için hayvancılık, tahıl ve diğer bitkisel kültürlerin üretimi görülür.

Tomsk Bölgesi günümüzde Rusya´nın inovasyon açısından en gelişmiş bölgeleri arasındadır. Tomsk´ta ülkenin ilk teknoparkı ve KOBİ´lere yönelik üniversitelerarası business-incubator´u burada kurulmuştur. Yeri gelmişken belirtmek gerekir ki Tomsk Rusya´nın en genç şehridir. Her beş insanından biri üniversite öğrencisidir.

Tomsk Bölgesi´nin kültür mirası eski arkeolojik kültürler ve Tatarlar, Selkuplar, Hantlar, Evenkler, Çulımlar gibi Sibirya´nın köklü halklarının gelenekleri ve görenekleri şeklinde karşımızda çıkar. Sibirya´nın ilk tiyatrosunun, halk kütüphanesinin, planetaryumun Tomsk´ta açılmış olması ilginç bir noktadır. Tomsk ahşap mimarisi ise dünya ölçeğinde kültürel-tarihi bir fenomen olarak eşi olmayan özelliklere sahiptir.
Tamamını oku: http://turkish.ruvr.ru/2012_11_28/tomsk-bolgesi/

 

KONU İLE İLGİLENELER

YARİ TÜRKLERLE BAŞLAR Bahattin Ayhan. Kamer yayınları arasında çıktı. Çulımlar ,le ilgili daha çok bilgi bulabilirler. Temin edemeyenler bahattin-ayhan@hotmail.com  adresine baş vurabilirler.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: ÇULIMLAR
Türk Eğitim Sistemi Geriye Gidiyor!..
Türk Eğitim Sistemi Geriye Gidiyor!..
Elit Gazete
DİTİB yanlış yolda
DİTİB yanlış yolda
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Suriye´de sorunlar çözülmüyor, öteleniyor
Suriye´de sorunlar çözülmüyor, öteleniyor
SPUTNIKNEWS
CSU Türkiye modelini yaymak istiyor
CSU Türkiye modelini yaymak istiyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
´İtalya´nın en güzel beldesi´nde 1 euro´ya satılık evler
´İtalya´nın en güzel beldesi´nde 1 euro´ya satılık evler
BBC TURKCE
ATV muhabiri Sincan Uygur Özerk Bölgesi´nde: Ne kadar hata yaptığımızı gördük
ATV muhabiri Sincan Uygur Özerk Bölgesi´nde: Ne kadar hata yaptığımızı gördük
SPUTNIK NEWS
´Bez çanta ekonomik kızgınlığı dağıtmak için´
´Bez çanta ekonomik kızgınlığı dağıtmak için´
SPUTNIKNEWS
Twitter diplomasisi sona eriyor
Twitter diplomasisi sona eriyor
SPUTNIKNEWS
ağlık Bakanlığı: Grip artabilir!
ağlık Bakanlığı: Grip artabilir!
GAZETE DUVAR
´Trump farklı yollardan da olsa Obama´nın izinden gidiyor´
´Trump farklı yollardan da olsa Obama´nın izinden gidiyor´
SPUTNIKNEWS
Türkler sandık başında´Çanlar çifte pasaportlu Türkler için çalıyor´
Türkler sandık başında´Çanlar çifte pasaportlu Türkler için çalıyor´
SPUTNIKNEWS
Hunlar / Çin´den Orta Avrupa´ya uzanan bir tarih
Hunlar / Çin´den Orta Avrupa´ya uzanan bir tarih
GAZETE DUVAR
Velev ki geldiler, uzaylılarla kim görüşecek?
Velev ki geldiler, uzaylılarla kim görüşecek?
SPUTNIKNEWS
´Bay yüzde 5´ lakaplı Üsküdarlı Ermeni işadamının hikâyesi
´Bay yüzde 5´ lakaplı Üsküdarlı Ermeni işadamının hikâyesi
BBC TURKCE
ABD´de hükümet 20 gündür kapalı: Bundan sonra ne olacak?
ABD´de hükümet 20 gündür kapalı: Bundan sonra ne olacak?
BBC TURKCE
Anastasia Petrova, Alanya Belediyesi´ne aday!
Anastasia Petrova, Alanya Belediyesi´ne aday!
GAZETE DUVAR
Veri hırsızı, Twitter ve bizler
Veri hırsızı, Twitter ve bizler
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill: Akıllı telefonlar, Deccal´in aracı
Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill: Akıllı telefonlar, Deccal´in aracı
BBC TURKCE
Kadın dövüşçü, kendisini gasp etmek isteyen adamı tanınmaz hale getird
Kadın dövüşçü, kendisini gasp etmek isteyen adamı tanınmaz hale getird
SPUTNIK NEWS
Ataol Behramoğlu: O savcılara sesleniyorum hodri meydan!
Ataol Behramoğlu: O savcılara sesleniyorum hodri meydan!
ABC GAZETESİ
 ´Evde dişlerini sıkarak bekleyen yüzde 52 var´
´Evde dişlerini sıkarak bekleyen yüzde 52 var´
ABC GAZETESİ
AppleApple, hükümetlere binlerce iPhone için erişim izni verdiğini açıkladı
AppleApple, hükümetlere binlerce iPhone için erişim izni verdiğini açıkladı
SPUTNIKNEWS
Kaçak göçmenler AB´ye hangi yollardan giriyor?
Kaçak göçmenler AB´ye hangi yollardan giriyor?
EURO NEWS
İklim değişikliği, hava kirliliği ve ekonomik zorluk üçgeninde Polonya
İklim değişikliği, hava kirliliği ve ekonomik zorluk üçgeninde Polonya
EURO NEWS
‘Barışı Savunamazsak Türkiye Ortadoğu Ülkesine Dönüşür´
‘Barışı Savunamazsak Türkiye Ortadoğu Ülkesine Dönüşür´
AMERİKANIN SESİ
Trump: Erdoğan IŞİD´in kökünü kazıyacak
Trump: Erdoğan IŞİD´in kökünü kazıyacak
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Dünyada yer gittikçe daralıyor
Dünyada yer gittikçe daralıyor
Deutsche Welle Türkçe
 Bakırköy´deki binalar depremde yıkılmasa bile suyun içine gömülecek
Bakırköy´deki binalar depremde yıkılmasa bile suyun içine gömülecek
T24
Hasankeyf´teki son eser de taşındı
Hasankeyf´teki son eser de taşındı
GAZETE DUVAR
Dünya ve Türkiye ekonomisini 2019´da ne bekliyor?
Dünya ve Türkiye ekonomisini 2019´da ne bekliyor?
SPUTNIKNEWS