22 Mart 2019 Cuma
DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
BUNLARI BİLİYORMUSUNUZ? -Hapşırdığınız zaman kalbinizde dahil olmak üzere bütün vücut fonksiyonlarınız bir an için durur. (Ya bi kez griptim hesapladım 120 kez hapşırmışım demek ki kalbim 1 dakika durmuş o gün) -Eiffel kulesinin tepesine çıkana kadar

İlginç Bilgiler
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÇULIMLAR
RUVR.RU
Tarih: 8.1.2019 16:27:42/ 91okunma / 0yorum

ÇULIMLAR

 

ÇULIMLAR, ya da Çulım Türkleri (kendilerine verdikleri isim: Çulım insanları), Rusya Federasyonu´nun Türkçe konuşan halkı. Tomsk Bölgesi (Batı Sibirya) Çulım Nehri havzasında yaşarlar. Toplam nüfusları yaklaşık 500 kişidir. Altay Ailesi, Türk Grubu´na giren Çulım-Türkçe dilinde konuşurlar. Çulımların kökeni Güney Sibirya´nın Kızıllar, Selkuplar, Ob ve Tomsk Tatarları, Ketler gibi Türkçe konuşan boylara dayanır. Bazı Moğol izlerine de rastlanır. Eski çağlarda Çulımların yerleşim yerleri nehir ve göl kıyılarında bulunurdu. Bu ana geçim kaynaklarından biri olan balıkçılık ile ilgilidir. Kışın avcılık yaptıklara alanlara taşınırlardı. 20. yy başında avcılık genel olarak ticaret amacıyla kürk hayvanları üzerine yoğunlaşmıştır. Yenebilir ve ilaç yerine kullanılan bitki toplayıcılığı, sedir çamı fıstığı üretimi, yaş ağaç kabuğunda hasır, beryoza kabuğu, ısırgan otu ve kenevir (dokumada kullanmak için) üretimi yapılırdı, yemiş toplanırdı. Ev zanaatları arasında dokuma, iplik, ağ, kap (beryoza kabuğu, ahşap ya da sopalardan örme) üretimi, kayık, kayak, kızak yapımı, deri işlemeciliği bulunurdu. Modern Çulımların büyük bir bölümü tarım ve ormancılık sanayiinde çalışmaktadır. Geleneksel yerleşim yerleri (uluslar) yaz ve kışlık olarak ayrılırdı. Yazlık yerleşim yerlerinde tarım, hayvan gütme, balıkçılık, kış yerleşim yerlerinde ise avcılıkla uğraşırlardı. Bunlar yerlerini 20. yy başına doğru hala mevcut olan kalıcı yerleşim yerlerine bırakmışlardır.

 

Çulımlar ana dilini yeniden geliştiriyorlar

 

Çulımlardan birçoğu Tayga´da Krasnoyarsk bölgesindeki Paseçnoye köyünde oturuyor. Ama birkaç yıl önce orada Çulımca konuşmaları çok az duyulurdu. Ana dili az konuşulurdu.

Çulımlardan birçoğu Tayga´da Krasnoyarsk bölgesindeki Paseçnoye köyünde oturuyor. Ama birkaç yıl önce orada Çulımca konuşmaları çok az duyulurdu. Ana dili az konuşulurdu. Çünkü Çulımlar çoğunlukla Rusça konuşuyorlar ve ana dilini pek iyi bilmiyorlar. Paseçnoye köyünde halkının kültüründeki bu boşluğu doldurup ana dilini geliştirmeye karar verdiler. Aktivist grubunun başkanlığını Çulım kökenli yerli Alexander Kindyakov üstendi.

O şunu anlatıyor: ‘Dilimizin yazısı yok, bu çok kötü, çünkü günümüzde gençler ana dilini bilmez oldu. Ama onlardan çoğu onu öğrenmek isterdi. Çulım olurken milliyeti varken ana dili yok olur mu? Hiç doğru değil!´

Çocuklar için Alexander Kindyakov eşsiz ana dili ders kitabını yazdı. Hiç te kolay olmadı: kelimeleri Çulım diline çevirip yazdı, kitaplar ve dergilerden resimleri kesip ev yapımı ders kitabına yapıştırdı. Kindyakov tüm isteyenlere Çulımca derslerini parasız veriyor. Paseçnoye köyünün sakinlerinin ana dilini kurtarmalarına Tomsk Üniversitesinin yüksek lisans öğrencileri yardım ediyorlar. Alexander Kindyakov ile beraber onlar çok zor olan işi gerçekleştirdiler – yüzden fazla yıldır ortadan kaybolan ve kendi yazısı hiç olmıyan dilin sözlüğünü basına hazırladılar. Sibirya´nın yerli küçük halkları Derneği Çulım dili sözlüğünün ilk basımı için aktivistlere kağıt ve gereken donatım hediye etti.

Paseçnoye´de Çulım dilinin ikinci doğumu münasebetiyle geleneksel halk kutlamaları düzenlendi. Etkinlikler Aypan adını taşıyan (Aypan – bereketli ay, zengin adam anlamına gelir) Çulımların geleneksel bayramına da bağlıydı. Bu gün tüm gelip geçenlere aile bereketi ve zenginliği dilenir.
Tamamını oku: http://turkish.ruvr.ru/2012_05_12/Chulimlar-ana-dilini-yeniden-gelishtiriyorlar/

 

Çulımların kökeni

 

© alashara.org

Bu halkın kendilerine verdikleri isim Çulımlar şeklindedir. Ayrıca Tomsk Karagasları, Çulım insanları, Çulım Tatarları, Çulım Türkleri, Çulım Hakasları gibi isimler de kullanılır.

Bu halkın kendilerine verdikleri isim Çulımlar şeklindedir. Ayrıca Tomsk Karagasları, Çulım insanları, Çulım Tatarları, Çulım Türkleri, Çulım Hakasları gibi isimler de kullanılır. Bu isim Obi Nehri´ne dökülen nehirlerden biri olan Çulım Nehri´nden gelmektedir. Çulımlar bu nehrin orta ve alt bölümlerinde yaşamaktadırlar. Çulım dili Altay dil ailesinin, Türk kolu, Uygur grubuna girer.

Çulımlar, etnik bir Hakas grubu olan Kızıllar, Fin-Ugor ailesinden Samodi halkı Selkuplar ve Sibirya Tatarları gibi Güney Sibirya´nın diğer Türkçe konuşan halkları ile tarih ve akrabalık bağları içinde olmuşlardır.

Çulımların kökeninde esasen Selkup olmak üzere Samodi izlerine, Ket gruplarına, hatta Moğol izlerine rastlanır. Türkler Çulıma´a M.S. II. Bin yılın ikinci yarısında, çoğunlukla Güney Sibirya´dan olmak üzere gelirler. Araştırmacılar Çulım etnosunu oluşturan şu ana grupları ortaya çıkarmışlardır: tele-uygur, kidan (moğol), sibir-tatar, teleut, yenisey-kırgız. Çulımların küçük bir bölümü 16-18 yy´larda Sibirya´nın Rusya´ya dahil edilmesinden sonra Ruslar, ayrıca Kızıllar ve Sibirya Tatarları tarafından asimile edilmişlerdi. Diğerleri ise 17. yy´dan başlayarak natürel vergi ödeyen insanlar olarak değişik yönetimler altında toplanmışlardır ki bu yönetimler 20. yy başına kadar mavcut olmuşlardır.

Suok denilen soya dayalı toplum 17-18. yy´larda Yon denilen bölge-komşu topluluğuna dönüşmüştür. Babaerkil aile 19.yy´da yerini küçük, tek eşli aileye bırakmıştır. 19. yy sonuna ve 20. yy başına kadar bazı babaerkil yerleşim yerlerinde erkek iktidarı korunmuştur. Aile hayatında ve seyrek denilemeyecek derecede toplum hayatında kadın erkek ile eşit haklara sahipti. Modern aile iki-üç nesilin birarada yaşadığı bir yapıya sahiptir.

Çulımların kültürü güney tayga şartlarında şekillenmiştir. Geleneksel folklor, Kuzey Altaylar, Hakaslar ve Şorların sanatına benzer ahşap malzemeler, ağaç kabukları, kumaş ve deri üzerine desen bezeme işleme geleneği muhafaza edilmiştir. Ruslardan pencere çerçeveleri ve denizlikleri süslemelerini ve bir çok bezeme motiflerini almışlardır.
Tamamını oku: http://turkish.ruvr.ru/2012_11_28/culimlarin-kokeni/

 

Tomsk Bölgesi

 

© ecodelo.org

Çulımların yaşadıkları bölgeden bahsedeceğiz. Burası, Batı Sibirya´da bulunan Tomsk Bölgesi´dir.

Çulımların yaşadıkları bölgeden bahsedeceğiz. Burası, Batı Sibirya´da bulunan Tomsk Bölgesi´dir.

Tomsk Bölgesi (idari merkez – Tomsk şehri), batı ve kuzeyde Tümen Bölgesi, güneyde Kemerovo ve Novosibirsk Bölgeleri, batıda Omsk Bölgesi, doğuda ise Krasnoyarsk Eyaleti ile komşudur. Bölgenin kuzey – güney istikametinde uzunluğu 600 km, batı-doğu istikametinde uzunluğu 780 km´dir. İklimi karasaldır.

Bölge topraklarının büyük bir kısmı tayga ve bataklık olmasından dolayı ulaşımı zordur. Bölge alanının %63´nü ormanlar kaplar. Tomsk Bölgesi´nde toplam alanı 53 bin kilometrekare ile dünyanın büyük bataklıklarından biri olan Vasüganskoye Bataklığı bulunmaktadır.

Ormanlar bölgenin en kayda değer doğal zenginliğidir. Orman ürünleri yanı sıra sedir fıstığı, mantar, yemiş ve şifalı otlar üretimi üzerine de çalışılmaktadır.

Tomsk Bölgesi petrol, doğal gaz, demir grubu ve renkli metaller, Rusya´daki rezervleri birinci sırada olan linyit, Rusya rezervleri bakımından ikinci sırada turba bakımından da oldukça zengindir. Bölge´de Bakçarskoye demir yatakları bulunur. Burası Rusya´daki demir hammaddesinin %57´ni sağlar ve dünyanın en büyük demir yatkalarından biridir. Bunların dışında kil, kum, kireçtaşı, şist, çakıl gibi inşaat malzemelerinin de çıkarıldığı çok sayıda yatak Tomsk Bölgesi´nde yeralır.

Sanayi sektörleri arasında petrol çıkarma, kimya ve petrokimya dahil olmak üzere yakıt, makina üretimi ve orman ürünleri işleme gelişmiş olanlardır.

Tarım ve hayvancılık alanında ise süt ve et üretimi için hayvancılık, tahıl ve diğer bitkisel kültürlerin üretimi görülür.

Tomsk Bölgesi günümüzde Rusya´nın inovasyon açısından en gelişmiş bölgeleri arasındadır. Tomsk´ta ülkenin ilk teknoparkı ve KOBİ´lere yönelik üniversitelerarası business-incubator´u burada kurulmuştur. Yeri gelmişken belirtmek gerekir ki Tomsk Rusya´nın en genç şehridir. Her beş insanından biri üniversite öğrencisidir.

Tomsk Bölgesi´nin kültür mirası eski arkeolojik kültürler ve Tatarlar, Selkuplar, Hantlar, Evenkler, Çulımlar gibi Sibirya´nın köklü halklarının gelenekleri ve görenekleri şeklinde karşımızda çıkar. Sibirya´nın ilk tiyatrosunun, halk kütüphanesinin, planetaryumun Tomsk´ta açılmış olması ilginç bir noktadır. Tomsk ahşap mimarisi ise dünya ölçeğinde kültürel-tarihi bir fenomen olarak eşi olmayan özelliklere sahiptir.
Tamamını oku: http://turkish.ruvr.ru/2012_11_28/tomsk-bolgesi/

 

KONU İLE İLGİLENELER

YARİ TÜRKLERLE BAŞLAR Bahattin Ayhan. Kamer yayınları arasında çıktı. Çulımlar ,le ilgili daha çok bilgi bulabilirler. Temin edemeyenler bahattin-ayhan@hotmail.com  adresine baş vurabilirler.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: ÇULIMLAR
Basit bir "nerelisin" sorusu ırkçı olabilir mi?
Basit bir "nerelisin" sorusu ırkçı olabilir mi?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
İdam açıklaması seçim stratejisi mi?
İdam açıklaması seçim stratejisi mi?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Yeni Zelanda cami saldırıları
Yeni Zelanda cami saldırıları
BBC TURKCE
Nefret suçlarında artış
Nefret suçlarında artış
AÇIK GAZETE
Türkiye koruma kararından korkar hale nasıl getirildi?
Türkiye koruma kararından korkar hale nasıl getirildi?
AÇIK GAZETE
Kentsel dönüşüm soylulaştırma operasyonu olmasın
Kentsel dönüşüm soylulaştırma operasyonu olmasın
SPUTNIK NEWS
‘2019 yılı için AB ile ilgili herhangi bir beklentiye girmek sadece hayal görmektir´
‘2019 yılı için AB ile ilgili herhangi bir beklentiye girmek sadece hayal görmektir´
SPUTNIK NEWS
Yeni Zelanda videosunun mitingde canlı yayında gösterilmesi hiçbir şekilde uygun değil
Yeni Zelanda videosunun mitingde canlı yayında gösterilmesi hiçbir şekilde uygun değil
SPUTNIK NEWS
Siyasetçiler mevcut kimlik çatışmalarını kullanıyor
Siyasetçiler mevcut kimlik çatışmalarını kullanıyor
SPUTNIKNEWS
Karadeniz Sahil Yolu halkı kıyıdan kopardı
Karadeniz Sahil Yolu halkı kıyıdan kopardı
ARTI GERCEK
Türk toplumunun Batı kültürüyle eğitilmiş bir bölümü, Osmanlı´yı tüketen sendromu yaşıyor
Türk toplumunun Batı kültürüyle eğitilmiş bir bölümü, Osmanlı´yı tüketen sendromu yaşıyor
T24
"10 Ekim katliamını IŞİD yaptı, Türkiyeli Müslümanlar bunun için ne yaptı; bizi bir araya getirebildi mi?"
"10 Ekim katliamını IŞİD yaptı, Türkiyeli Müslümanlar bunun için ne yaptı; bizi bir araya getirebildi mi?"
T24
Kime karşıyım, neye tarafım?
Kime karşıyım, neye tarafım?
DİKEN
Nefretin ettikleri, nefretin ektikleri…
Nefretin ettikleri, nefretin ektikleri…
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Krizin henüz sonuna gelmedik!*
Krizin henüz sonuna gelmedik!*
GAZETE DUVAR
Azınlık cemaati seçimleri için geçici genelge: Seçim yok, atama var
Azınlık cemaati seçimleri için geçici genelge: Seçim yok, atama var
ARTI GERCEK
Türk sermayesi yurtdışına yöneliyor
Türk sermayesi yurtdışına yöneliyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Türkiye´nin AB üyelik müzakerelerinin askıya alınmasını talep eden rapor kabul edildi
Türkiye´nin AB üyelik müzakerelerinin askıya alınmasını talep eden rapor kabul edildi
EURO NEWS
15 Mart İklim için Okul Grevi: "Türkiye Paris İklim Anlaşması´nı hemen onaylamalı"
15 Mart İklim için Okul Grevi: "Türkiye Paris İklim Anlaşması´nı hemen onaylamalı"
EURO NEWS
Almanların yüzde 80´i Türkiye´ye seyahat etmek istemiyor
Almanların yüzde 80´i Türkiye´ye seyahat etmek istemiyor
Deutsche Welle Türkçe
 Eyaletimizde toplama kampı yok, onlar yatılı okul
Eyaletimizde toplama kampı yok, onlar yatılı okul
EURO NEWS
Aşırıcılık, Uygur kültürüne de zarar verdi
Aşırıcılık, Uygur kültürüne de zarar verdi
TURKISH.CHINE
 Teknolojinin yıktığı duvarlar
Teknolojinin yıktığı duvarlar
AAWSAT
Türkiye için karar vakti: S-400 mü NATO mu?
Türkiye için karar vakti: S-400 mü NATO mu?
AAWSAT
Özdemir: Türkiye´de kimse güvende değil
Özdemir: Türkiye´de kimse güvende değil
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Göbeklitepe´nin 12 bin yıllık gizemi
Göbeklitepe´nin 12 bin yıllık gizemi
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
 “2018 yılında tarımdaki acı tablo derinleşti”
“2018 yılında tarımdaki acı tablo derinleşti”
KARASABAN
Kosova tarafından yasa dışı bir şekilde Türkiye´ye gönderildi
Kosova tarafından yasa dışı bir şekilde Türkiye´ye gönderildi
BBC TURKCE
Basın kartları uzatılmayan üç Alman gazeteciden ikisi Türkiye´den ayrıldı
Basın kartları uzatılmayan üç Alman gazeteciden ikisi Türkiye´den ayrıldı
BBC TURKCE
Tarihe geçen bir 8 Mart
Tarihe geçen bir 8 Mart
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE