24 Mart 2019 Pazar
DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Günümüzde evlenenlerin yüzde ellisi boşanmaktadır. (Bak bunu duyduğum iyi oldu ben zaten evlenmiyecem böylece kamçılamış oldum bu sözlerle) -Rodin’in ünlü ‘düşününen adam’ heykeli aslında İtalyan şair dante’nin portresidir. -Uranüs çıplak gözle görülen

İlginç Bilgiler 4
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Cadı mahkemeleri, nörolojik hastalık ve sosyal-politik faktörler
BBC TURKCE
Tarih: 5.1.2019 09:54:24/ 36okunma / 0yorum

Cadı mahkemeleri, nörolojik hastalık ve sosyal-politik faktörler
Jules Montague
BBC Future
4 Ocak 2019
Paylaş Facebook Paylaş Messenger Paylaş Twitter Paylaş E-posta Paylaş
Telif hakkıGETTY IMAGES
1692-93 yılları Amerika´nın kuzey doğusundaki Salem kasabasında ´cadılık ve büyücülük´ gerekçesiyle başta kadınlar ve kız çocukları olmak üzere çok sayıda insanın mahkemelerde yargılandığı ve ölüme mahkum edildiği yıllar oldu.

Bu olay tarihte ´Salem Cadı Mahkemeleri´ olarak biliniyor.

9 yaşındaki Betty Parris ile 11 yaşındaki Abigail Williams bu avın ilk kurbanlarındandı. Bu iki kuzenin cadılık faaliyetine kanıt olarak sunulan şey ise tuhaf davranışlarıydı.

Kol ve bacakları, boyunları kontrolsüz bir şekilde kasılıyor, ağızları çarpılıyor, ilginç sesler çıkarıyor, eziyetli nöbetler geçiriyorlardı.

Doktor, rahip Samuel Parris´e kızına ve yeğenine büyü yapılmış olduğunu söylemişti. Kısa sürede Salem´de en az beş kızda daha benzer belirtiler görülmüş, yöre halkı büyücülük ve cadılıkla suçlanmaya başlanmıştı.

null
Bunlar da ilginizi çekebilir
Ücretli plastik poşetleri iade edip parasını geri almak mümkün mü?
Türkiye nasıl İngiltere´den en çok plastik çöp alan ikinci ülke haline geldi?
Tüm kız öğrencilere okula başlamadan önce zorunlu hamilelik testi
Ceren Damar Şenel cinayeti: Zanlının kopya çekmekten aldığı ilk ceza değil
null
Mahkemelerde 200´den fazla kişi bu suçlamalara maruz kalmış, çoğu kadın olmak üzere 20 kişi ölüme mahkum olmuştu. 10 Haziran 1692´de ilk kurban olarak Bridget Bishop asıldı. Pek çok kişi de hapiste ölmüş, Amerikan tarihinin en ölümcül cadı avı tarihe geçmişti.

Peki 300 yılı aşkın bir süre önce Betty ve Abigail´in de büyücülükle suçlandığı ve birçok kişinin ölümüne yol açan bu ilginç davranışlar neden kaynaklanıyordu?

Telif hakkıGETTY IMAGES
Image caption
Salem cadı mahkemelerinin ilk kurbanı Bridget Bishop olmuş, 1692´de asılarak idam edilmişti.
Farklı teoriler
Bu rahatsızlıkların nedenine dair yaygın teorilerden biri, 1976´da Science dergisinde yer alan Linnda Caporael´in çavdar mantarı teorisiydi. Bu parazitin bulaştığı çavdardan yiyenlerde, ´çavdarmahmuzu hastalığı´ olarak da bilinen belirtiler, halüsinasyonlar, kas spazmları ve nöbetler görülüyordu.

Kimileri ise şeytan elması veya boru çiçeği adıyla bilinen ve psikoaktif etkileri olan bitkiye bağlıyordu. Daha sonra ise çevredeki bir toksinin veya mikrobun yol açtığı bir uyku hastalığından ya da bağışıklık sistemi bozukluğundan söz edildi.

Ancak bunların tümü, o hastalıklara özgü temel belirtiler görülmediği için veya başka nedenlerle daha sonra elimine edildi.

Antikor nedenli beyin yangısı
Bugün ise Londradaki UCL Üniversitesi´nde nörolog Michael Zandi ile öğrencisi Johnny Tam´ın Nöroloji Dergisi´nde ortaya attığı başka bir teori gündemde: anti-NMDAR beyin yangısı, antikorlardan kaynaklı beyin iltihabı.

Bu hastalığın tipik belirtileri şunlar: Grip belirtileriyle başlar. Birkaç hafta içinde hastada tanrı veya şeytan takıntısı, paranoya ve uykusuzluk baş gösterir. Bir süre aynı kelimeleri sürekli tekrarlayıp durur, sonra sessizliğe bürünür. Sonraki aşama ise nöbetler, kontrolsüz uzuvlar, tekrarlanan tuhaf ağız ve dil hareketleridir. Nabızda artma veya azalma, tansiyonda yükselme ve düşme, hareketlerde anormallikler baş gösterir.

Bu hastalar yıllar boyunca histerik veya nevrotik damgası yemiş, akıl hastanelerine gönderilmişti. Oysa 2007´de yapılan araştırmalar bunun nörolojik bir rahatsızlık olduğunu ve NMDA reseptörlerine karşı tepki veren antikorlardan kaynaklandığını ortaya koydu.

Cadıların kökeni nereye dayanıyor?
Kayıp Cennet ne anlatıyor?
Dante´den Dan Brown´a cehennem tasvirleri
Telif hakkıGETTY IMAGES
Bu reseptörler beyindeki sinir kavşaklarındaki sinyal geçişinin yanı sıra beynin değişme ve uyum becerisi, davranış, öğrenme ve hafızadan sorumludur. Anti-NMDAR beyin yangısı olan hastalarda antikorların saldırısı hastanın kendi bağışıklık sisteminin verdiği bir tepkidir ve genellikle bir enfeksiyon sonrasında ortaya çıkar.

Nedeni henüz kesinleşmiş olmasa da herpes gibi bir virüsün bunu tetiklemiş olabileceği belirtiliyor. Beyin yangısı olan bazı hastalarda kıl, diş, kemikten oluşan yumurtalık kistleri (teratoma) görüldüğünden bu belirtiler bu tümörlerden kaynaklanıyor da olabilir. Anestezide kullanılan ketamin fazla dozda alındığında da benzer belirtiler ortaya çıkar.

Bağışıklık sisteminin bastırılmasına dayalı tedavide beyin yangısı vakalarının yüzde 75´i tümüyle veya büyük ölçüde iyileşir. Yumurtalıktaki teratoma alındığında da tüm belirtiler ortadan kalkar.

Belirtiler benzer
Salem´deki olaylara yol açan şeyin bu olması ihtimalini inceleyen Zandi ile Tam, Betty ve Abigail´in rahatsızlıklarını incelediğinde büyük benzerliklerle karşılaştı.

İki kuzenin aynı anda antikor kaynaklı beyin yangısına yakalanması ihtimali sorgulandığında Zandi, bağışıklık sistemiyle ilgili hastalıkların kalıtsal olabileceğini söylüyor.

Peki diğer kızlardaki sorun neydi? "Diğer vakalarda sosyo-politik faktörler etkili olmuş olabilir; belki de epilepsi gibi başka hastalıklar büyü ve cadılık olarak adlandırılmıştır" diyor Zandi.

Telif hakkıGETTY IMAGES
Püriten etki
Psikolog Nicholas Spanos "17. yüzyıl Püritenlerinin (bağnaz Protestanlar) paylaştığı dünya görüşüne uygun diğer sosyal-politik faktörlere" vurgu yapıyor. Bu kız çocukları ve kadınlar belki bilerek belki de bilmeden ´şeytanca´ veya alışılmışın dışında davranışlar sergilediğinde, bağnaz Protestanlar belli tepkiler vermeyi öğrenip meşrulaştırma yolu tutmuş olabilir.

Böylece, cadılıkla suçlanan biri yaklaştığında etrafındakiler nöbet geçiriyor gibi tepki vermiş olabilir. Mahkemede cadılıkla suçlanan kişi dudağını ısırdığında veya elini kımıldattığında, izleyenler kendilerinde ısırılma veya çimdik atılma hissi duyduklarını iddia ediyordu.

Diğer vakalarda sosyal-politik ve dini nedenler etkili olsa da kızlardan birinde bile anti-NMDAR beyin yangısı ihtimali oldukça ilginç bulunuyor. Bunu belki başka teoriler de izleyecektir.

Mayıs 1692´de çıkarılan bir erteleme ile Salem´de cadılıkla suçlanan 150 kadar kadın salıverildi. Bunlardan biri 1706´da kiliseye mektup yazarak af dilemiş, Betty Parris daha sonra evlenip bir aile kurmuş, Abigail Williams´ın başına gelenler ise karanlıkta kalmıştı.








Kaynak:

Bayrak-Ezan yetmedi; şimdi de Çanakkale AKP´nin siyasetine alet oldu
Bayrak-Ezan yetmedi; şimdi de Çanakkale AKP´nin siyasetine alet oldu
ABC GAZETESİ
AB´de vizesiz seyahat dönemi bitiyor mu?
AB´de vizesiz seyahat dönemi bitiyor mu?
EURO NEWS
Seçmenler partilerin vaatlerinden haberdar mı?
Seçmenler partilerin vaatlerinden haberdar mı?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Adı yeni,  görüş malum
Adı yeni, görüş malum
EURO NEWS
Mersin´in Ev Konserleri
Mersin´in Ev Konserleri
AMERİKANIN SESİ
ABD artık ‘özgür dünyanın lideri´ değil
ABD artık ‘özgür dünyanın lideri´ değil
DİKEN
‘ABD Nisan Sonuna Kadar Suriye´den Tamamen Çekilmeye Hazırlanıyor
‘ABD Nisan Sonuna Kadar Suriye´den Tamamen Çekilmeye Hazırlanıyor
AMERİKANIN SESİ
ski Kafkas halkları, Amerikan yerlileri ve Sibirya halklarıyla akrabaymış
ski Kafkas halkları, Amerikan yerlileri ve Sibirya halklarıyla akrabaymış
SPUTNIK NEWS
Ufukta Kıbrıs İçin Yeni Bir Müzakere Masası Görülüyor mu?
Ufukta Kıbrıs İçin Yeni Bir Müzakere Masası Görülüyor mu?
AMERİKANIN SESİ
İki Müslüman Kadın Kongre Üyesi Riyad´ı Tedirgin Ediyor
İki Müslüman Kadın Kongre Üyesi Riyad´ı Tedirgin Ediyor
AMERİKANIN SESİ
RTÜK Başkanı Yerlikaya neden istifa etti, yerine kim gelecek?
RTÜK Başkanı Yerlikaya neden istifa etti, yerine kim gelecek?
BBC TURKCE
IMF´ten Dünya ve Türkiye Ekonomisi Tahmini
IMF´ten Dünya ve Türkiye Ekonomisi Tahmini
AMERİKANIN SESİ
Eski Mısır´ da Hayat
Eski Mısır´ da Hayat
BEYINSIZLER
İkinci Trump-Kim Zirvesi Şubat Sonunda
İkinci Trump-Kim Zirvesi Şubat Sonunda
AMERİKANIN SESİ
CHP´li vekilden AP´ye çağrı: Müzakere sürecini askıya almayın
CHP´li vekilden AP´ye çağrı: Müzakere sürecini askıya almayın
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Okyanuslar düşünülenden daha hızlı ısınıyor
Okyanuslar düşünülenden daha hızlı ısınıyor
GAZETE DUVAR
Karlov suikastı davası başladı
Karlov suikastı davası başladı
Deutsche Welle Türkçe
Ne demek ‘Ülkemde Suriyeli istemiyorum´?
Ne demek ‘Ülkemde Suriyeli istemiyorum´?
DİKEN
İnsanlar egemen din anlayışını reddediyor
İnsanlar egemen din anlayışını reddediyor
DİKEN
32 milyon kişi ‘soy´unu sorguladı, 165 bin ad-soyad değişikliği
32 milyon kişi ‘soy´unu sorguladı, 165 bin ad-soyad değişikliği
DİKEN
 AKP ve CHP seçmeninde ciddi bir çözülme var
AKP ve CHP seçmeninde ciddi bir çözülme var
ARTI GERCEK
Yeni Sykes-Picot ve Suriye´de jandarma olmak
Yeni Sykes-Picot ve Suriye´de jandarma olmak
GAZETE DUVAR
´Namaz, siyasi iktidara itaatin bir ifadesi olarak kılınıyor´
´Namaz, siyasi iktidara itaatin bir ifadesi olarak kılınıyor´
ABC GAZETESİ
CHP ve İyi Parti Adıyaman´da eski AKP milletvekilini destekleyecek
CHP ve İyi Parti Adıyaman´da eski AKP milletvekilini destekleyecek
ABC GAZETESİ
Vakıf üniversiteleri akademiyi metalaştırıyor
Vakıf üniversiteleri akademiyi metalaştırıyor
BİR GÜN
Dava yeterli değil, uluslararası soruşturma açılmalı
Dava yeterli değil, uluslararası soruşturma açılmalı
AMERİKALI TURK
Dağarcıktan plastik torbaya nasıl geldik
Dağarcıktan plastik torbaya nasıl geldik
ACIK GAZETE
Bolton Ankara´dan YPG garantisini alabilir mi?
Bolton Ankara´dan YPG garantisini alabilir mi?
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
 Macron diyalogdan kaçmamalı
Macron diyalogdan kaçmamalı
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Müzede spagat
Müzede spagat
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE