20 Ocak 2019 Pazar
DOLAR
5.3429
EURO
6.0908
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
Soğuk iklimde yaşayan tatlı su kaplumbağası türü olan kaplumbağaların,sonbaharda derin bir nefes alarak girdikleri sudan,ilkbaharda çıktıklarını ve bu kaplumbağaların üç ay oksijensiz hayatta glikolizden enerji sağlayarak kalabildiklerini ve bunların kalp atışlarının dakikada bir olduğunu,

Su kaplumbağları hakkında bilgi
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Akdeniz´de mersin zamanı
ACIK GAZETE
Tarih: 29.10.2018 17:39:19/ 64okunma / 0yorum

Akdeniz´de mersin zamanı
Yazar Yusuf Yavuz - Ekim 28, 2018

YUSUF YAVUZ / AÇIK GAZETE – Her mevsim yüreğime dizilen mersin dalları, Adonis´ten çalıp Türkmen kızının saçlarına taktım sizi…

Turuncunun sarıyı, sarının kızılı okşadığı Ekim, renkler, kokular ve seslerle çıkagelince o pencerelerden bir kaçı da açılıverir ardı ardına. Usul usul yılı ikiye bölen Kasım´ı çeker durur zamanın o durmak bilmez atları. Boz atlı Hızır´ın coğrafyayı adımlayacağı zamana kadar uykuya yatar Anadolu. İşte tam o zaman başlar Torosların Akdeniz´e bakan yamaçlarındaki bitmeyen karnaval. Pirnalın çama, çiğdemin sandal´a, siklamen´in kiriş´e, püren´in delice´ye sarılıp kireçtaşlarının sırtında adamakıllı delirdiği zamanlar…

Anadolu coğrafyası yılın her mevsimi başka pencereler açar üzerinde yaşayanlara.

Turuncunun sarıyı, sarının kızılı okşadığı Ekim, renkler, kokular ve seslerle çıkagelince o pencerelerden bir kaçı da açılıverir ardı ardına.

Orta Anadolu bozkırlarına bir ıssızlık çöker, Kastamonu ormanlarına ince bir sis. Doğu Anadolu yaylalarının alçaklarına buz yükseklerine kar iner usul usul. Mardin´de zeytin, Bitlis´te sumak kokusu. Hopa´nın sularında kıvıl kıvıl balıkları Karadeniz´in.

Hadim´de mayhoş bir alıç, Ermenek´te yağlı tulum peynirinin tadı gelir oturur, oturur da kalkmaz dilinden.

Usul usul yılı ikiye bölen Kasım´ı çeker durur zamanın o durmak bilmez atları. Boz atlı Hızır´ın coğrafyayı adımlayacağı zamana kadar uykuya yatar Anadolu…

İşte tam o zaman başlar Torosların Akdeniz´e bakan yamaçlarındaki bitmeyen karnaval. Pirnalın çama, çiğdemin sandal´a, siklamen´in kiriş´e, püren´in delice´ye sarılıp kireçtaşlarının sırtında adamakıllı delirdiği zamanlar…

Anadolu´nun karnı, uçsuz bucaksız bozkırlar derin uykuya dalarken etekleri ayağa kalkıp hora tepmeye başlar Toroslar´dan Ege´ye…

İşte tam o günlerde patlar o sarhoş edici kokularıyla her dem yeşil dalların arasından aklı karalı yemişler…

Kimi bahar der adına kimi murt. Ama ille de keskin ve uçucu kokusuyla akıllarda yer eden ‘mersin´ olarak anılır, her dem yeşil kalan bu değerli bitki.

Akdeniz´in doğal peyzajında özel bir yeri olan mersin, maki ailesinin en gösterişli üyelerinden biridir. Dört-beş metreye kadar boylanabilen mersinin mızrak ucu gibi sivri uçlu küçük yaprakları Hindistan´dan Akdeniz havzasına insanların en eski ritüel araçlarından biridir. Yaz ortasında ince dalların arasından patlayan binlerce minik havai fişek gibi açan ışıltılı çiçekler Ekim´le birlikte meyveye durunca maki ormanında sanki bir karnaval yeniden başlar. Kurdun kuşun sevinci, mersin dallarının coşkusuna tutunur.

Anamur´da muz, Köyceğiz´de mandalina, Erdemli´de limon kokusuna karışır murt´un sevinçli kokusu…
Çocukluğumun akıl çelen meyvelerini önce koklamak, sonra da cebime doldurup yol boyunca tane tane yiyebilmek için Köprüçay´ın kıyısından yürüdüğüm onca yolun anıları çıkıp geliverir birer birer. İkişer üçer yersen boğazına durur. Yemesi zordur mersinin. Yoğun şekerli zamane meyvelerine benzemez o. Özen ve ilgi ister. Yavaş yavaş çiğnemeli, sabırla yutmalı. Yoksa o büyülü tadına varmak imkansızdır.

Şifa istersen şifadır, dost istersen dost, yoldaş istersen yoldaştır. İnsanoğlunun soyluluk takıntısına kapılıp türlü öyküler uydurduğu da olmuştur mersine. Afrodit´in güzelliğinin sırrından, Adonis´in ve başka başka tanrıların, tanrıçaların bitmek bilmeyen seksist öykülerine kadar bulaştırılmış olsa da asıl Torosların çakır gözlü güzellerinin kulak arkasında rahat eder o. Kimi zaman da dağ köyünde kaynayan bir üzüm hoşafını içinde. Çünkü mersinin soyluluğu İskenderiye´de, Kandiye´de, Hanya´da, Korsika´da ya da Antalya kıyılarında iç içe yaşadığı halkın ona duyduğu yakınlıktan gelir.

Kimi toplumlar öte dünyaya göç eden yakınlarını mersin dallarıyla uğurlasalar da çoğu zaman en güzel halk türkülerinin kapısını açıverir mersin dalları. Isparta´nın içli, ağır zeybeğinde bir kadına duyulan ölümüne sevdanın içinde saklandığı ‘çevrenin´ kenar süsüne dönüşüverir:

“Evlerinin önü mersin/ Ah sular içmem kadınım tersin tersin/ Mevlam seni bana versin/ Al hançeri kadınım vur ben öleyim…”

Latincesi ‘Myrtus communis´, Farsçası ‘Mürd´ olan mersinin adı bu topraklarda binlerce yıldır değişmeden aynı biçimde söylenegelmiştir.

Antalya´nın Akseki ilçesine bağlı Murtiçi köyü adını bitkiden alır. Murtiçi olarak anılan bir çok başka yer adı da bölge halkının binlerce ortak yıllık botanik hafızasının devamlılığına işaret eder.

Antiseptik ve antibiyotik özelliği olan aromatik mesrin yaprakları, antik çağdan bu yana mutfaktan tıbba, kozmetikten sabun yapımına bir çok alanda kullanılmış. Bugün de halen pek çok bilimsel araştırmanın konusu olan bitkinin ağaç formuna ulaşabilenleri mobilyadan baston yapımına, mangal kömüründen çelenk süsüne kullanılagelmiş.

Günümüzde ise Burdur´un Bucak ilçesine bağlı Kocaaliler köylüleri mersin dalları, çam kozalağı ve diğer maki bitkilerinin meyvelerini kullanarak yaptıkları yılbaşı çelenklerini Avrupa´ya satarak yılda 6-7 milyon dolarlık gelir elde ediyorlar.

Bugünün enformatik cehalet çağında her bitkinin başka bir adla piyasaya düşmesi gibi mersin de ‘yaban mersini´ adıyla ve hiç de kendisiyle ilgisi olmayan türlerle anılıyor. Neredeyse kuru üzümü bile ‘yaban mersini´ diye etiketleyip yüksek fiyatlarla her bitkiden acil yardım talep eden insanlara satıyorlar.

Mersin, eski Mısır´dan antik Anadolu uygarlıklarına bir çok kültür ve inançta mersin dalları ölü gömme geleneklerinin de ayrılmaz bir parçasıydı.

Bugünün dünyasında her şeyin mekanikleşerek anlamını yitirmesiyle birlikte insan da coğrafyadaki karşılığını yitirdi. Bir başka deyişle içine doğduğu değerle kurulan binlerce yıllık bağlardan koptu. Geçmişte mersin yaprağının ya da püren kokusunun sağalttığı ruhları bugün ancak lüks bir otomobil anahtarı ya da pahalı bir telefon, tek taş pırlanta sağaltabiliyor.

Yine de bu kadim ‘çalı´yla atalarının ruhuna seslenenler yok değil bu koca coğrafyada. Toroslar´ın Yörükleri öte dünyaya göç ederek ulu çamların altında yatan atalarının mezarlarına yaptıkları ziyarete mersin dallarıyla gidiyor.

Antalya´nın Serik ilçesinde yaşayan Tahtacı Türkmenler ise her bayram arifesinde hakka yürüyen canlarını kucak dolusu mersin dalıyla ziyaret ediyor.

Makinin diğer türleri gibi yasal olarak hiç bir koruma statüsü bulunmayan mersin bitkisinin sorumlu toplayıcılık ve korunarak kullanılması durumunda bu toprakların insanına beşikten mezara kadar daha binlerce yıl yoldaşlık etmesi mümkün olabilir.

Yeter ki tek bir mersin yaprağın kokusunun bile bugünün dipsiz kuyusunda kaybolan insan belleğine atılan taş gibi halkalanıp ruhunu sağaltacak kıyıya çıkarmaya yeteceği unutulmasın…

Ah her Ekim´de salkım salkım yüreğime dizilen mersin dalları, Venüs´ten, Adonisten çalıp Türkmen kızının saçlarına taktım sizi…

Mersin yapraklarının kokusunu taşıyan buğulu sesiyle Ulaş Kurtuluş´un havalandırdığı o güzel Isparta türküsüyle analım makinin güzel kızını:https://www.youtube.com/watch?v=VN7CkkQrUb8








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Akdeniz mersin zamanı
Büyüklere Masallar; Robinson Crusoe ve Cuma
Büyüklere Masallar; Robinson Crusoe ve Cuma
DUNYALILAR
Başlangıç mı, Son mu?
Başlangıç mı, Son mu?
DUNYALILAR
Üç Maymunun Hikayesi
Üç Maymunun Hikayesi
DUNYALILAR
Türk Eğitim Sistemi Geriye Gidiyor!..
Türk Eğitim Sistemi Geriye Gidiyor!..
Elit Gazete
DİTİB yanlış yolda
DİTİB yanlış yolda
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Suriye´de sorunlar çözülmüyor, öteleniyor
Suriye´de sorunlar çözülmüyor, öteleniyor
SPUTNIKNEWS
CSU Türkiye modelini yaymak istiyor
CSU Türkiye modelini yaymak istiyor
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
´İtalya´nın en güzel beldesi´nde 1 euro´ya satılık evler
´İtalya´nın en güzel beldesi´nde 1 euro´ya satılık evler
BBC TURKCE
ATV muhabiri Sincan Uygur Özerk Bölgesi´nde: Ne kadar hata yaptığımızı gördük
ATV muhabiri Sincan Uygur Özerk Bölgesi´nde: Ne kadar hata yaptığımızı gördük
SPUTNIK NEWS
´Bez çanta ekonomik kızgınlığı dağıtmak için´
´Bez çanta ekonomik kızgınlığı dağıtmak için´
SPUTNIKNEWS
Twitter diplomasisi sona eriyor
Twitter diplomasisi sona eriyor
SPUTNIKNEWS
ağlık Bakanlığı: Grip artabilir!
ağlık Bakanlığı: Grip artabilir!
GAZETE DUVAR
´Trump farklı yollardan da olsa Obama´nın izinden gidiyor´
´Trump farklı yollardan da olsa Obama´nın izinden gidiyor´
SPUTNIKNEWS
Türkler sandık başında´Çanlar çifte pasaportlu Türkler için çalıyor´
Türkler sandık başında´Çanlar çifte pasaportlu Türkler için çalıyor´
SPUTNIKNEWS
Hunlar / Çin´den Orta Avrupa´ya uzanan bir tarih
Hunlar / Çin´den Orta Avrupa´ya uzanan bir tarih
GAZETE DUVAR
Velev ki geldiler, uzaylılarla kim görüşecek?
Velev ki geldiler, uzaylılarla kim görüşecek?
SPUTNIKNEWS
´Bay yüzde 5´ lakaplı Üsküdarlı Ermeni işadamının hikâyesi
´Bay yüzde 5´ lakaplı Üsküdarlı Ermeni işadamının hikâyesi
BBC TURKCE
ABD´de hükümet 20 gündür kapalı: Bundan sonra ne olacak?
ABD´de hükümet 20 gündür kapalı: Bundan sonra ne olacak?
BBC TURKCE
Anastasia Petrova, Alanya Belediyesi´ne aday!
Anastasia Petrova, Alanya Belediyesi´ne aday!
GAZETE DUVAR
Veri hırsızı, Twitter ve bizler
Veri hırsızı, Twitter ve bizler
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE
Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill: Akıllı telefonlar, Deccal´in aracı
Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill: Akıllı telefonlar, Deccal´in aracı
BBC TURKCE
ÇULIMLAR
ÇULIMLAR
RUVR.RU
Kadın dövüşçü, kendisini gasp etmek isteyen adamı tanınmaz hale getird
Kadın dövüşçü, kendisini gasp etmek isteyen adamı tanınmaz hale getird
SPUTNIK NEWS
Ataol Behramoğlu: O savcılara sesleniyorum hodri meydan!
Ataol Behramoğlu: O savcılara sesleniyorum hodri meydan!
ABC GAZETESİ
 ´Evde dişlerini sıkarak bekleyen yüzde 52 var´
´Evde dişlerini sıkarak bekleyen yüzde 52 var´
ABC GAZETESİ
AppleApple, hükümetlere binlerce iPhone için erişim izni verdiğini açıkladı
AppleApple, hükümetlere binlerce iPhone için erişim izni verdiğini açıkladı
SPUTNIKNEWS
Kaçak göçmenler AB´ye hangi yollardan giriyor?
Kaçak göçmenler AB´ye hangi yollardan giriyor?
EURO NEWS
İklim değişikliği, hava kirliliği ve ekonomik zorluk üçgeninde Polonya
İklim değişikliği, hava kirliliği ve ekonomik zorluk üçgeninde Polonya
EURO NEWS
‘Barışı Savunamazsak Türkiye Ortadoğu Ülkesine Dönüşür´
‘Barışı Savunamazsak Türkiye Ortadoğu Ülkesine Dönüşür´
AMERİKANIN SESİ
Trump: Erdoğan IŞİD´in kökünü kazıyacak
Trump: Erdoğan IŞİD´in kökünü kazıyacak
DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE