Ankara
14 Kasım 2018 Çarşamba
Bugün
Bulutlu
7 °C
-4 °C
Perşembe
Bulutlu
8 °C
0 °C
Cuma
Bulutlu
8 °C
-1 °C
DOLAR
5.4770
EURO
6.1575
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Son Yorumlananlar
Ankara için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:17 08:01 13:01 15:25 17:43 19:15
Bugün bana yarın sana lazım olacak nedir? ADALET GENE ADALETTİR

Unutma !
-Global ısınma yükselen deniz seviyesi 2050 yılında shangai ve deniz kıyısındaki Çin şehirlerinde büyük sellere neden olacak.bu sellerde 76 milyon kişi evsiz kalacak. -Üzerinde barkodu olan ilk ürün Wringleys marka sakızdır. -Kereviz yerken harcanan ka

İlginç Bilgiler 3
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Akdeniz´de mersin zamanı
ACIK GAZETE
Tarih: 29.10.2018 17:39:19/ 23okunma / 0yorum

Akdeniz´de mersin zamanı
Yazar Yusuf Yavuz - Ekim 28, 2018

YUSUF YAVUZ / AÇIK GAZETE – Her mevsim yüreğime dizilen mersin dalları, Adonis´ten çalıp Türkmen kızının saçlarına taktım sizi…

Turuncunun sarıyı, sarının kızılı okşadığı Ekim, renkler, kokular ve seslerle çıkagelince o pencerelerden bir kaçı da açılıverir ardı ardına. Usul usul yılı ikiye bölen Kasım´ı çeker durur zamanın o durmak bilmez atları. Boz atlı Hızır´ın coğrafyayı adımlayacağı zamana kadar uykuya yatar Anadolu. İşte tam o zaman başlar Torosların Akdeniz´e bakan yamaçlarındaki bitmeyen karnaval. Pirnalın çama, çiğdemin sandal´a, siklamen´in kiriş´e, püren´in delice´ye sarılıp kireçtaşlarının sırtında adamakıllı delirdiği zamanlar…

Anadolu coğrafyası yılın her mevsimi başka pencereler açar üzerinde yaşayanlara.

Turuncunun sarıyı, sarının kızılı okşadığı Ekim, renkler, kokular ve seslerle çıkagelince o pencerelerden bir kaçı da açılıverir ardı ardına.

Orta Anadolu bozkırlarına bir ıssızlık çöker, Kastamonu ormanlarına ince bir sis. Doğu Anadolu yaylalarının alçaklarına buz yükseklerine kar iner usul usul. Mardin´de zeytin, Bitlis´te sumak kokusu. Hopa´nın sularında kıvıl kıvıl balıkları Karadeniz´in.

Hadim´de mayhoş bir alıç, Ermenek´te yağlı tulum peynirinin tadı gelir oturur, oturur da kalkmaz dilinden.

Usul usul yılı ikiye bölen Kasım´ı çeker durur zamanın o durmak bilmez atları. Boz atlı Hızır´ın coğrafyayı adımlayacağı zamana kadar uykuya yatar Anadolu…

İşte tam o zaman başlar Torosların Akdeniz´e bakan yamaçlarındaki bitmeyen karnaval. Pirnalın çama, çiğdemin sandal´a, siklamen´in kiriş´e, püren´in delice´ye sarılıp kireçtaşlarının sırtında adamakıllı delirdiği zamanlar…

Anadolu´nun karnı, uçsuz bucaksız bozkırlar derin uykuya dalarken etekleri ayağa kalkıp hora tepmeye başlar Toroslar´dan Ege´ye…

İşte tam o günlerde patlar o sarhoş edici kokularıyla her dem yeşil dalların arasından aklı karalı yemişler…

Kimi bahar der adına kimi murt. Ama ille de keskin ve uçucu kokusuyla akıllarda yer eden ‘mersin´ olarak anılır, her dem yeşil kalan bu değerli bitki.

Akdeniz´in doğal peyzajında özel bir yeri olan mersin, maki ailesinin en gösterişli üyelerinden biridir. Dört-beş metreye kadar boylanabilen mersinin mızrak ucu gibi sivri uçlu küçük yaprakları Hindistan´dan Akdeniz havzasına insanların en eski ritüel araçlarından biridir. Yaz ortasında ince dalların arasından patlayan binlerce minik havai fişek gibi açan ışıltılı çiçekler Ekim´le birlikte meyveye durunca maki ormanında sanki bir karnaval yeniden başlar. Kurdun kuşun sevinci, mersin dallarının coşkusuna tutunur.

Anamur´da muz, Köyceğiz´de mandalina, Erdemli´de limon kokusuna karışır murt´un sevinçli kokusu…
Çocukluğumun akıl çelen meyvelerini önce koklamak, sonra da cebime doldurup yol boyunca tane tane yiyebilmek için Köprüçay´ın kıyısından yürüdüğüm onca yolun anıları çıkıp geliverir birer birer. İkişer üçer yersen boğazına durur. Yemesi zordur mersinin. Yoğun şekerli zamane meyvelerine benzemez o. Özen ve ilgi ister. Yavaş yavaş çiğnemeli, sabırla yutmalı. Yoksa o büyülü tadına varmak imkansızdır.

Şifa istersen şifadır, dost istersen dost, yoldaş istersen yoldaştır. İnsanoğlunun soyluluk takıntısına kapılıp türlü öyküler uydurduğu da olmuştur mersine. Afrodit´in güzelliğinin sırrından, Adonis´in ve başka başka tanrıların, tanrıçaların bitmek bilmeyen seksist öykülerine kadar bulaştırılmış olsa da asıl Torosların çakır gözlü güzellerinin kulak arkasında rahat eder o. Kimi zaman da dağ köyünde kaynayan bir üzüm hoşafını içinde. Çünkü mersinin soyluluğu İskenderiye´de, Kandiye´de, Hanya´da, Korsika´da ya da Antalya kıyılarında iç içe yaşadığı halkın ona duyduğu yakınlıktan gelir.

Kimi toplumlar öte dünyaya göç eden yakınlarını mersin dallarıyla uğurlasalar da çoğu zaman en güzel halk türkülerinin kapısını açıverir mersin dalları. Isparta´nın içli, ağır zeybeğinde bir kadına duyulan ölümüne sevdanın içinde saklandığı ‘çevrenin´ kenar süsüne dönüşüverir:

“Evlerinin önü mersin/ Ah sular içmem kadınım tersin tersin/ Mevlam seni bana versin/ Al hançeri kadınım vur ben öleyim…”

Latincesi ‘Myrtus communis´, Farsçası ‘Mürd´ olan mersinin adı bu topraklarda binlerce yıldır değişmeden aynı biçimde söylenegelmiştir.

Antalya´nın Akseki ilçesine bağlı Murtiçi köyü adını bitkiden alır. Murtiçi olarak anılan bir çok başka yer adı da bölge halkının binlerce ortak yıllık botanik hafızasının devamlılığına işaret eder.

Antiseptik ve antibiyotik özelliği olan aromatik mesrin yaprakları, antik çağdan bu yana mutfaktan tıbba, kozmetikten sabun yapımına bir çok alanda kullanılmış. Bugün de halen pek çok bilimsel araştırmanın konusu olan bitkinin ağaç formuna ulaşabilenleri mobilyadan baston yapımına, mangal kömüründen çelenk süsüne kullanılagelmiş.

Günümüzde ise Burdur´un Bucak ilçesine bağlı Kocaaliler köylüleri mersin dalları, çam kozalağı ve diğer maki bitkilerinin meyvelerini kullanarak yaptıkları yılbaşı çelenklerini Avrupa´ya satarak yılda 6-7 milyon dolarlık gelir elde ediyorlar.

Bugünün enformatik cehalet çağında her bitkinin başka bir adla piyasaya düşmesi gibi mersin de ‘yaban mersini´ adıyla ve hiç de kendisiyle ilgisi olmayan türlerle anılıyor. Neredeyse kuru üzümü bile ‘yaban mersini´ diye etiketleyip yüksek fiyatlarla her bitkiden acil yardım talep eden insanlara satıyorlar.

Mersin, eski Mısır´dan antik Anadolu uygarlıklarına bir çok kültür ve inançta mersin dalları ölü gömme geleneklerinin de ayrılmaz bir parçasıydı.

Bugünün dünyasında her şeyin mekanikleşerek anlamını yitirmesiyle birlikte insan da coğrafyadaki karşılığını yitirdi. Bir başka deyişle içine doğduğu değerle kurulan binlerce yıllık bağlardan koptu. Geçmişte mersin yaprağının ya da püren kokusunun sağalttığı ruhları bugün ancak lüks bir otomobil anahtarı ya da pahalı bir telefon, tek taş pırlanta sağaltabiliyor.

Yine de bu kadim ‘çalı´yla atalarının ruhuna seslenenler yok değil bu koca coğrafyada. Toroslar´ın Yörükleri öte dünyaya göç ederek ulu çamların altında yatan atalarının mezarlarına yaptıkları ziyarete mersin dallarıyla gidiyor.

Antalya´nın Serik ilçesinde yaşayan Tahtacı Türkmenler ise her bayram arifesinde hakka yürüyen canlarını kucak dolusu mersin dalıyla ziyaret ediyor.

Makinin diğer türleri gibi yasal olarak hiç bir koruma statüsü bulunmayan mersin bitkisinin sorumlu toplayıcılık ve korunarak kullanılması durumunda bu toprakların insanına beşikten mezara kadar daha binlerce yıl yoldaşlık etmesi mümkün olabilir.

Yeter ki tek bir mersin yaprağın kokusunun bile bugünün dipsiz kuyusunda kaybolan insan belleğine atılan taş gibi halkalanıp ruhunu sağaltacak kıyıya çıkarmaya yeteceği unutulmasın…

Ah her Ekim´de salkım salkım yüreğime dizilen mersin dalları, Venüs´ten, Adonisten çalıp Türkmen kızının saçlarına taktım sizi…

Mersin yapraklarının kokusunu taşıyan buğulu sesiyle Ulaş Kurtuluş´un havalandırdığı o güzel Isparta türküsüyle analım makinin güzel kızını:https://www.youtube.com/watch?v=VN7CkkQrUb8








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Akdeniz mersin zamanı
Z Kuşağı ve Öncesi Arasındaki 8 Anahtar Fark
Z Kuşağı ve Öncesi Arasındaki 8 Anahtar Fark
BEYINSIZLER
Michelle Obama´nın bugün piyasaya çıkan kitabında neler var?
Michelle Obama´nın bugün piyasaya çıkan kitabında neler var?
BBC
Türkiye, mültecilere verilen yardımla ilgili verilerin hepsini paylaşmıyor´
Türkiye, mültecilere verilen yardımla ilgili verilerin hepsini paylaşmıyor´
BBC
Bir şifa kaynağı olarak su
Bir şifa kaynağı olarak su
GAZETE DUVAR
Dolar/TL haftaya artışla başladı
Dolar/TL haftaya artışla başladı
SPUTNIKNEWS
Prestijli gezi dergisi Türkiye sahillerini öne çıkardı
Prestijli gezi dergisi Türkiye sahillerini öne çıkardı
LONDRA GAZETE
Bakandan ´Wikipedia neden kapalı?´ sorusuna yanıt
Bakandan ´Wikipedia neden kapalı?´ sorusuna yanıt
İLERİ HABER
Atatürk´ün vefatından sonra dünya basını ne yazdı?
Atatürk´ün vefatından sonra dünya basını ne yazdı?
ABC GAZETESİ
Atatürk Selanik´te doğduğu evde anıldı
Atatürk Selanik´te doğduğu evde anıldı
ADİL MEDYA
Z kuşağı araştırması: Düşünce özgürlüğüne en çok önem veren gençler Türkiye´de
Z kuşağı araştırması: Düşünce özgürlüğüne en çok önem veren gençler Türkiye´de
ADİL MEDYA
Mustafa Kemal Atatürk´Savaştığı hasımları bile cenazesine geldi´
Mustafa Kemal Atatürk´Savaştığı hasımları bile cenazesine geldi´
SPUTNIKNEWS
‘Türkiye Kaşıkçı Soruşturmasında Güvenilir Yaklaşım Sergilemiyor´
‘Türkiye Kaşıkçı Soruşturmasında Güvenilir Yaklaşım Sergilemiyor´
VOA
YouTube videolarının sonu mu geliyor?
YouTube videolarının sonu mu geliyor?
DW
Apple, İstanbul´da iş ilanı açtı.
Apple, İstanbul´da iş ilanı açtı.
SPUTNIK NEWS
ABD ile ilişkileri düzeltmek, Türkiye´deki enflasyon canavarını durduramadı
ABD ile ilişkileri düzeltmek, Türkiye´deki enflasyon canavarını durduramadı
DW
AB üyelik müzakerelerinin bitmesi Erdoğan´a yarayabilir
AB üyelik müzakerelerinin bitmesi Erdoğan´a yarayabilir
DW
´Siber aptal´ olmaktan nasıl kurtulabilirsiniz?
´Siber aptal´ olmaktan nasıl kurtulabilirsiniz?
BBC
Kentin kayıp sakinleri: Ankara Yahudileri
Kentin kayıp sakinleri: Ankara Yahudileri
GAZETE DUVAR
“Gösterişçi tüketim ve yeni zenginler”
“Gösterişçi tüketim ve yeni zenginler”
DUNYALILAR
 Diyanet imamların siyaset yapmasında ısrarlı
Diyanet imamların siyaset yapmasında ısrarlı
ARTI GERCEK
ABD Dışişleri Bakanı Pompeo: Türkiye, İran yaptırımlarından muaf tutulacak
ABD Dışişleri Bakanı Pompeo: Türkiye, İran yaptırımlarından muaf tutulacak
T24
ILO´dan Türkiye raporu: Çalışanlar yoksul, kadınlar daha fazla işsiz!
ILO´dan Türkiye raporu: Çalışanlar yoksul, kadınlar daha fazla işsiz!
ACIK GAZETE
Enflasyonla mücadele programı da krize çare olmadı:
Enflasyonla mücadele programı da krize çare olmadı:
ABC GAZETESİ
Mahsur kalan keçiler için AFAD devreye girdi
Mahsur kalan keçiler için AFAD devreye girdi
ARTI GERCEK
Büyükelçi´nin niye ´Helen´ olduğu anlaşıldı
Büyükelçi´nin niye ´Helen´ olduğu anlaşıldı
ARTI GERCEK
Alkollü içki satışında yaş sınırı hangi ülkede nerede? Rusya ve Türkiye´de 18 yaş
Alkollü içki satışında yaş sınırı hangi ülkede nerede? Rusya ve Türkiye´de 18 yaş
TURKRUS
ABD ve Türkiye yaptırımları karşılıklı olarak kaldırdı
ABD ve Türkiye yaptırımları karşılıklı olarak kaldırdı
BBC
Yapay Bir Özgürlük Vaadi; Teknoloji
Yapay Bir Özgürlük Vaadi; Teknoloji
DUNYALILAR
Oggito´nun Kasım Ayı İçin Önerdiği 10 Kitap
Oggito´nun Kasım Ayı İçin Önerdiği 10 Kitap
OGGİTO
"Sinop´taki Nükleer Santrale Japonya Halkı da Karşı"
"Sinop´taki Nükleer Santrale Japonya Halkı da Karşı"
BİANET